Kunstenaar Wim Biewenga schildert in de stijl van De Stijl. Dat lijkt niet alleen recht toe recht aan, dat is het ook. Rechte lijnen,dwarse vlakken en ongemengde primaire kleuren. Dwars, want het werk is niet zo strak als dat het schijnt. Biewenga’s werk is uitgelijnd overdacht, dat weer wel. Door lijnen over de vlakken te trekken schakeren blokken zich als velden. Het font – de verfhuid als ondergrond – is gezet in uni kleuren, monochrome eenduidigheid. Maar ook dat is schijn, want zwart is geen zwart en wit blijkt geen wit. Onder de effen getinte huid speelt zich een kleurig spel af, waardoor het karakter een verkleuring kent. En door bijvoorbeeld grijze lijnen over wit te trekken en witte op het zwarte vlak te zetten verhouden deze eenheden zich anders, tegenstrijdig aan zichzelf.
Ontspannen buigzaam
Door de lijnen ontspannen op te zetten, niet te krommen maar wel eens onderbroken, wordt de afbeelding niet zakelijk koud en wel menselijk warm met alle onvolkomenheden van dien. De schilder is geen computer, werkt wel stijlvol maar niet onbuigzaam. Vooral de composities waarbij vlakken langs elkaar schuren, in een idee van landschap met getrokken horizon, zijn aangenaam om naar te kijken. De vormgeving lijkt minder onbewogen te hoeven zijn en kan meer beweeglijk zijn, luchtig ademen.
Speelsigheden
De meeste composities van Biewenga bij Galerie Hoogenbosch doen kil aan, maar zijn bij nadere beschouwing koel in kleur en door het hiervoor besproken bewerken van de verfhuid. De schilder experimenteert op het thema en komt tot diverse variaties. Hij onderzoekt op welke manier de lijnen zich verhouden tot de oppervlakte en in de ruimte om nieuwe vlakken te vormen. Daarbij blijft hij niet binnen de afgemeten marge, maar treedt erbuiten en laat vlakken schakelen en langs elkaar schuiven. De grootte, breedte en wijdte vult zich met speelsigheden, de bewegingsvrijheid is onmeetbaar waardoor de stijl in kleur en vorm niet star en stug is.
Orthogonaal stelsel
Het latjeswerk, dat restvormen laat en vlakken automatiseert, beweegt zich nog het meest in de trant van De Stijl. Hier spookt de geest van Mondriaan of waart de schim van Gerrit Rietveld, en keurt Theo van Doesburg het zeker een blik waardig, zo schat ik in. Biewenga’s wandstukken zijn fragmenten uit de grote gehelen van deze illustere voorgangers. Hij maakt het orthogonaal stelsel tot handzaam en begrijpbaar kijkstuk.
In schetsen en tekeningen, bewerkbare collages, wordt het invoelen van de vlakken tastbaar. De vormgever schuift met lijnen en plakt de vlakken tot een aangename compositie kan ontstaan. Maar ook speelse tekeningen, waarin het strakke vlak en de rechte lijn is los gelaten. Een branding in het duister gezet, waardoor de schuimende golven dramatisch op de kijker aan koppen. Met potlood getrokken kaders die onzekere vlakken vormen waarop een soort van vingerafdrukken het stramien zetten. Daaruit blijkt dat de kunstenaar zich niet altijd bij de eigen leest houdt, maar graag eens uit de band springt en uit een ander vaatje wenst te tappen. Het houdt ontspannen de spanning erin.
Expositie werken van Wim Biewenga bij Galerie Hoogenbosch, Stationsweg 66 in Gorredijk. Tot en met 5 april 2015.
Leave a Reply