Pasteuze vormen, expressieve beelden, bevroren momenten die toch dynamisch zijn. Door te grasduinen in een langs de levensweg gezette schoenendoos met foto’s houdt kunstenaar Roland Maas mij als bezoeker van Kunstruimte Oude Liefde een spiegel voor. In zijn werk reflecteert zogezegd mijn dagelijkse gang van zaken. In groteske afbeeldingen, want zo kun je iemand iets duidelijk maken – met een lach en een traan. Maas lijkt een knoeiboel van indrukken voor te schotelen, maar wie zich de ogen de kost geeft ziet in de smurrie van het brouwsel een afgewogen uitdrukking. Met meer dan een snufje humor, gepeperde figuraties.
Kakafonie van droombeelden
Roland Maas vond oude foto’s en maakte er werk van. Schilderachtige tellen uit een leven dat nergens is en overal kan zijn. De schilderijen verhalen een gedroomde sfeer die niet zelden uitdraait op een nachtmerrie. In deze decembertijd doet dat denken aan Ebenezer Scrooge, een karikatuur van Charles Dickens in zijn Christmas Carol. De vrek wordt daarin ook een spiegel voorgehouden, waarin drie geesten – van voorbij, van heden, van toekomst – in een kakafonie van droombeelden zijn egocentrische levensstijl doen veranderen. Niet dat Roland Maas de geest heeft om de kijker naar zijn werk als een ander mens de kunstruimte uit te laten lopen, maar hij zet wel aan tot nadenken, overwegen, beschouwen.
De mimiek van de geschilderde portretten ontroert. Er is herkenning, maar ook afschuw. Een wegkijken van wat ik waarneem als werkelijkheid, waarvan ik moet toegeven dat het persoonlijk is geworden. Het verkeerde been brengt mij op plaatsen waar ik niet wil zijn, beelden die ik niet wil zien. Maar ik beschouw ze wel in Oude Liefde. De Engelse titels van de werken houden het nog enigszins op afstand.
Emotie van het ontdekken
In “Annie I’m not your daddy” vreet mammie zichzelf bijna op van schaamte, terwijl pappie gevaarlijk rood aanloopt omdat zijn lief hem weer eens heeft bedrogen. Het is een omgeving van gezelligheid bij een glas wijn ontspannen op het terras, maar de man is een sfinx en roept een gespannen sfeer op. Een verhaal in een notendop, een lied in enkele dichtregels. In andere geschilderde collages worden meer tot de verbeelding sprekende tonelen opgevoerd. “Hello world” heeft een kinderlijke schoonheid. Onderhuids wel te verstaan, want het kind mist bekleding waardoor de anatomische onderdelen zichtbaar zijn. Maar de emotie van het ontdekken van de wereld om zich heen is roerend. Een nieuw mens op een oude aarde.
De wand met portretten vraagt om aandacht. Hier hangt de “Legacy”, een nalatenschap. Foto’s ook weer uit die oude schoenendoos, weggezet om te vergeten. Roland Maas vond ze en zet ze terug daar waar ze horen. Anonieme mensen met fameuze namen op een voetstuk. Om nooit te vergeten. Grimassen soms, maskers zelfs. Alle kijken met grote ogen de wereld in. Hier zijn geen dubbele bodems, dit is het echte leven. Maar niet heus.
On the road to somewhere
Maas weet uitstekend het moment van de waarheid in de tijd te plaatsen. Zijn surrealisme is ook realisme. Zijn fantasie is werkelijkheid. De herinneringen van de man op leeftijd in “When I’m old, famous and demented” dwalen om hem heen, terwijl de dood aan zijn stoelpoten knaagt. En bemerk ik mezelf op reis niet altijd zo tussen de medemensen, teruggetrokken in een nevel om toch maar niet in gesprek te hoeven raken. Allemaal zijn wij als schapen achter elkaar over de dam op weg “on the road to somewhere”. De tijd in beweging, de mensen vol haast. En zo grijpt Maas mij bij mijn kladden. Zo zit mijn leven in elkaar, vindt hij. Hij laat het zien met felle kleuren in schreeuwende fabels. Spiegelingen als bespiegelingen. Intrigerend werk, dat aanhaalt en afstoot. Cartoons uit het leven gegrepen.
“The Finding”, schilderijen van Roland Maas bij Kunstruimte ‘Oude Liefde’, Trambaan 17 in Heerenveen. Tot en met 22 december 2018.
Geef een reactie