Positief in het leven, stellig in de kunst. Met een glimlach beschouwt +richard de maatschappij. Met een grimlach kijkt hij terug naar de dingen om zich heen. De voorvallen en gebeurtenissen vormen de aanklacht, maken zijn kunst. In de artiestennaam zit het al verscholen. De kunstenaar buigt het negatieve van de wereld om tot een optimistische beleving. De geschilderde cartoons in vrolijke kleuren, met gekaderde vlakken, zijn collages aan ideeën. Niet even meteen te volgen ingevingen. Kijkplaten die dwingen tot kijken en aanzetten tot nadenken. Ze zijn nu te vinden in de Kunstruimte Oude Liefde in Heerenveen. Met een titel die anders doet vermoeden: koningsdroom. Is Richard de koning in zijn eigen droom?
Het rode kruis
Het gebruikte kruis, dat meer is dan een positief teken. In deze zetting verwijst het tevens naar het rode logo dat mensen dragen wanneer ze mensen helpen. Pleisters plakken, wonden lijmen, breuken spalken. +richard is positief en schiet in zijn kunst de wereld te hulp. Dat rode kruis duikt steeds op in zijn composities. Niet vervelend gekunsteld ingevoegd, maar evenwichtig centraal aanwezig. Het is er, ik zoek ernaar. Het is zijn beeldmerk. Achter dit embleem schuilt een diepere betekenis in de vormgeving. Want iedere lijn heeft zin, elk vlak een doel. Het is niet zomaar een schildering om de lachers op de hand te krijgen, de beeltenissen hebben een tweede meer serieuze laag. Die te vinden is de kunst van +richard doorgronden.
Iedere compositie is gekroond met een kroon. Het is naast het kruis een tweede zingeving. Het kruis heelt mijn wonden, maakt recht wat krom is. De kroon leert mij dat ik ertoe doe. De cartoonachtige omgevingen lijken aan de oppervlakte te blijven, maar graven dieper dan mij lief is en schuren aan mijn waarden en normen. Een toonzetting met dubbele bodem, waarin +richard mij een spiegel voorhoudt.
Grafische taal
In de compositie zijn ook wel geschreven letters, die het beeld kracht bij zetten. De beeldspraak heeft stellig nog een beschrijving nodig. Het duidt de gedachte. Bij bijvoorbeeld “it’s time to face the consequence”, “reach out, touch faith” en “fingers crossed, just in case” zoek ik de link in de plaat, maar vind die vrij zelden. Het is een grafische taal die één is met de prent, in rangorde niet meer is dan de lijn en het vlak.
De wand waarop een wolk plussen drijft trekt de aandacht. In de Rot-Kreuz-Ikone wordt het leven aanbeden, erin opgeplust. In de cumulus trekt één compositie vooral de blik naar zich toe. Ik zie een donkere omgeving met goud op wit zonder de positieve plus te ontdekken. Het is een afwijking van de regel, angstaanjagend. De iconen zijn alle bouwstenen in een muur en leren mij iets meer van het leven. Dat ik vooral naar de zonzijde ervan moet kijken: “always look on the bright side of life”. Ook als het eens minder goed gaat, ik aan een kruis hang en er geen uitweg meer schijnt.
Het drieluik dat duidelijk is geïnspireerd op de koude oorlog of een overblijfsel daarvan, de Berlijnse muur – the Berlin Wall, valt qua vormgeving uit de toon. Ik kan er wel meer mee. Hierin gaat de kunstenaar de diepte in, waar hij op andere momenten toch meer cynisch op de vlakte blijft. Hierin ontdek ik +richard zelf. De compositie is een collage, waarbij de schildering over een foto gaat en de vorm van de plus – het kruis – een gezicht laat staan. Er is een gelaatsuitdrukking, ogen kijken me aan. Rond dit centrum is een verhaal geschreven, waarvan flarden zinnen en regels de inval doen vermoeden. Het beeld is geen illustratie van het woord, het woord onderschrijft het beeld niet. Het is een twee-eenheid: beeldtaal. De uitdrukkingen hebben het karakter van graffiti, kunst van de straat, protestkunst: “claustrofobia there’s too much paranoia”. Het kruis als religieus beeld gehouden tegen de ontmenselijking van de muur, die volkeren van elkaar scheidt. Een bezwerend teken van zo nooit meer.
“Königstraum, Koningsdroom, Kingsdream, Rêve du Roi”, werken van +richard bij Kunstruimte Oude Liefde, Trambaan 17 in Heerenveen. Tot en met 15 juni 2019.
Geef een reactie