De schilderijen van Wim van der Veer hebben een handzaam formaat. Want 35 bij 40 centimeter past in de fietstas. Zo trekt de schilder erop uit, Friesland in, om zijn omgeving vast te leggen. In snel drogende acrylverf worden de lijnen op het doek gezet, de omtrekken van het onderwerp dat hij vast wil leggen. Zo is er meteen duidelijk een compositie gemaakt. Thuis in het atelier worden dan de vlakken ingevuld met olieverf. De expressie buiten gezien wordt in een ferme toets op het doek uitgezet. Zonder overbodige detaillering, direct en spontaan. Zo lijken de schepen, te zien in één van de kabinetten van Museum Belvédère, groots in beperkte afmeting – monumentaal. Als gezien door een patrijspoort, een venster op de wereld.
De kleurige boeg steekt op uit het water. Gelegen in de haven van een Fries vissersdorp. Het toneel van breedgeschouderde werklui, zilte zeelucht en brommende schepen. Tussen de geuren van de dik opgebrachte olieverf door pik je suggestief de lucht van olie en diesel op. Het rumoer van havenpersoneel is evenwel niet in beeld gebracht, want hoewel de doeken vol geschilderd zijn is het er leeg aan activiteit. Het lijkt alsof de werkvloer overhaast is verlaten. Met een surrealistisch beeld als resultaat. De tinten van het beeld zijn meeslepend en aangrijpend. Een dramatische verbeelding, bijna apocalyptisch. Verstoken van enig levende bedrijvigheid. Maar dat maakt de composities van Wim van der Veer zo bijzonder. De rampspoed die aanstaande is in kleuren te verbeelden, terwijl de schoonheid van het geheel de overhand krijgt. Een abstracte gebeurtenis in een realistische voorstelling.
Een grootsheid op klein doek
Het afzonderlijk opvullen van de vlakken geeft het beeld een uitzonderlijk aanzicht. Het is zo een stapeling van bouwstenen om tot een eenduidige afbeelding te komen. Die duiding is de boot aangemeerd aan de kade of getrokken op het droogdok. De bouwstenen zijn de losse vlakken die zich puzzelen tot het uiteindelijke beeld. Een eenvoudige opbouw, met een meervoudig resultaat. Om accenten te geven zijn delen opnieuw gekaderd. Een grootsheid op klein doek. In een robuuste toets is de tekening pakkend getroffen.
In de enkele landschappen, opgehangen in het museumcafé, laat Van der Veer zich van een meer onbevangen kant zien. De teugels gaan er los en ongeremd vertrouwd hij de omgeving toe aan zijn schilderkunst. De composities lijken ter plekke tot voltooiing te zijn gekomen en niet, zoals in de haven, eerst in schets te zijn opgezet. De emotie bij die plaats, dat dorp, het duin, lijken meteen tot uitdrukking te zijn gekomen, en plein air. De expressie is ruig en fel opgezet. De verf stroomt er als het ware over het doek om zich al meanderend tot een realistisch beeld te vormen. Maar het is wel de werkelijkheid van de schilder zelf, de emotie die is vastgelegd in een kleurige waarheid.
“Havens”, schilderijen van Wim van der Veer bij Museum Belvédère, Oranje Nassaulaan 12 in Heerenveen. Tot en met 22 september 2019.
Geef een reactie