In de Pronkkeamer van Museum Heerenveen exposeren deze maand december twee kunstenaars van de culturele vrijhaven Ruigoord in Amsterdam. Ruigoord is een idealistisch èn idyllisch oord waar kunstenaars aan hun eigen oeuvre werken, staat op de website te lezen. De groene oase waarin Ruigoord is gelegen, beantwoordt aan de behoefte van kunstenaars om zich voor kortere of langere duur terug te kunnen trekken uit de beslommeringen van een verstedelijkte en geïndustrialiseerde omgeving. Daaruit ontstaan mooie werken, zoals doet blijken uit de schilderijen van Elsje Elysée Stroetinga en de tekeningen van Rob van Tour.
Huisvormen
Waar Van Tour de natuur in trekt om natuurlijke processen vast te leggen, blijft Stroetinga dichtbij huis om de woning te portretteren. Het huis is slechts een gevel met een dak erop, in alle eenvoud. Maar door de manier waarop het is weergegeven, over het algemeen in zachte en intense tinten – kleur na kleur, laag over laag – geeft het meervoud in beleving. Het leven is in de dode materie geschilderd. Verdieping bereikt door de eigengereide schildertoets. In de schilderijen gevat in een huiselijke gouden lijst acteren monumentale huisvormen in gedachten. Het blauw heeft de kwaststreek die de vorm zette overschilderd. De woning is letterlijk overspoelt door het water. In de golven zijn de contouren dan nog zichtbaar. Eenzelfde effect bereikt Stroetinga door een witte veeg op papier te zetten, maar deze ongekleurd te laten. Het heeft meer kracht daardoor, want eenvoud is meervoud. Mooi hoe slechts een enkele veeg de vorm kan duiden. In diezelfde ongekunsteldheid zet ze een witte omlijning van de huisvorm op een felrode kleur. Simpel en veelzeggend, warmte uitstralend door een vorm die bescherming biedt. Maar het huis is niet te betreden, er is geen deur. En eenmaal binnen kun je er niet meer uit, ook niet door een raam want uitzicht naar buiten is er niet. Zo werkt eigenlijk ook de kunst van Stroetinga. Het is niet gemakkelijk te doorgronden, maar heb je het eenmaal door en snap je het verhaal dan houdt het me vast en kom er nauwelijks nog los van. Maar eigenlijk is dat niet het huis dat me in zich opneemt, maar dat is meer het schilderij “l’Aurore”, de dageraad. In de intense zwarte aarde onder een diepblauwe hemel zak ik zalig weg.
In twee series digitaal grafisch werk is een dubbele rij van huisvormen neergezet. Telkens dezelfde houding, een herhaling in vorm maar steeds met een andere kleurzetting. Slechts een enkele keer draait de vorm zich of keert zich binnenste buiten. Hier is de kunstenaar een verhalenverteller. Ze zingt een canon met anderen in een meerstemmig lied. De stemmen klinken na elkaar, maar maken eenzelfde compositie. In de vaasobjecten “het behouden huis” heeft de woning een veilige plek gevonden. Wie de deksel van de pot durft op te tillen – want kunst mag je niet aanraken, maar soms is kijken niet genoeg en slaan ook andere zintuigen alarm om het werk te doorgronden – ontdekt in de buik van de urn een blauw huisje. Het is als het ware opgestaan uit de as. Een feniks-vogelhuisje.
Verval van de natuur
In de welhaast fluorescerende werken, gesproeide verf laag over laag op paneel in de airbrush techniek, belicht Rob van Tour plantaardige vormen. Het is een spel op het snijvlak van realiteit en abstract beelden. In horizontale belijningen is het landschap te ontdekken. Trekken de banen zich verticaal dan zie ik door de bomen het bos. De composities geven niet veel diepte, maar in de stapeling van kleurvlakken is een opgeruimd karakter gebracht: een blijmoedige kijk op het verval van de natuur, nergens geen sprake van stikstof of fosfaat. Vanuit een andere invalshoek tekent Van Tour de cyclus van groei, bloei en verval in een surrealistische sfeer op. Met inktpen, penseel en grafiet is vegetatie in zwart wit gezet. De zware omtreklijnen geven de platen een stripachtig karakter. Op kniehoogte, dus gehurkt tussen gras en gebladerte, bekijk ik de planten. In schemerlicht, de kleuren zijn vervaagd, de achtergrond is zuiver zwart. Nu zie ik pas hoe kleurig de natuur is door er geen kleur in te brengen. De vormen van het ongewenste kruid, de verschoppelingen van de natuur, komen meer duidelijk tot hun recht. Het is schoonheid op het puntje van de stoel. De werkelijkheid zit vol geheimen.
“twee Amsterdamse kunstenaars”, werk van Elsje Elysée Stroetinga en Rob van Tour in de Pronkkeamer bij Museum Heerenveen, Minckelersstraat 11. Tot 20 december 2019.
Geef een reactie