“Ik werk zoals ik ben”, vertelt ze mij over een glas koffie verkeerd heen. Ze vindt me op Facebook want ik kom per ongeluk met opzet in haar digitale vriendenkring terecht. Op mijn uitnodiging reist ze vanuit het verhitte westen naar het kalme noorden. Ze vertelt me zoveel meer aan tafel in het café, want ze wil wel alles kwijt – over haarzelf, over haar werk, over het kunstklimaat. Ellen Grael is kunstenaar, artiest vanaf haar achtste jaar. Ze tekent veel en krijgt zo de techniek, haar bijzondere stijl van werken in de vingers. De Renaissancestijl van Italiaanse meesters spreekt haar aan. Ze zet in het werk dan ook de figuur centraal met daarachter natuurlijke elementen. Dynamisch en levendig, romantisch en spontaan. Zo is haar fysiek gelaagde werk in kool, inkt en krijt.
Leven van de fantasie
“Doordat ik pastel gebruik kan ik snel werken, want ik hoef niet te wachten tot de materie droogt. Ik ben het liefst met mijn handen bezig, ik wil voelen hoe het werken vanuit de geest in de vingers op het papier vloeit. Daar moet geen kwast of penseel tussen zitten. Ik wil beweging zien, het de kijker laten voelen.”
Ik voel met haar mee en zie de strijd om een karakter op te tekenen in het model. Om te spiegelen dat het niet eenvoudig is artiest te zijn. Om te leven van je fantasie, in jouw gevoel. Ellen maakt geen schetsen, maar zet wat ze beeldend voor ogen heeft intuïtief op papier om de spontaniteit in de tekening te behouden. Natuurlijk is er wel een vooropgezet plan, een spanning om de juiste compositie te treffen.
Haar werk is ook fel in opzet, emotioneel gelaagd en geladen. In woorden gekant tegen het amateurisme in de kunst. Al die mensen die denken artiest te zijn en de markt verzieken. Zodat de kunstenaar als die zij zelf is nauwelijks meer aan de bak komt. Dat verbetene klinkt door in de tekeningen. Ze keert Holland de rug toe en zoekt heil over de grens. Mede gesteund door het feit dat Parijs roept. Ze exposeert minder in Nederland, wordt gevraagd door Galerie Sonia Monti.
Being an artist
Voor mijn galeriebezoek is dat iets te ver uit de buurt, dus doe ik het met plaatjes van haar website en foto’s die ze me stuurt. Het zicht blijft evenwel tweedimensionaal, plat en ondoorzichtig. Ik mis het voelen van de krijtstreek en de geur van het inkt en het papier. Maar ik kan me iets voorstellen bij de portretten in de serie ‘being an artist’. Vier hangen er in de Parijse galerie. Maar ik vind er meer op ellengrael.nl.
Ik zie daarin waar de kunstenaar mee worstelt en tegenaan loopt in het uitwerken van realiteit en fantasie in beeld: eenzaamheid, concentratie, verdieping en volharding. Het is een heilig moeten, waar telkens maar weer de kracht en lust voor moet worden opgebracht. De beelden moeten eruit, de mensheid moet het weten. Dat zie ik in de blikken, de starende ogen. Ze kijken voor zich uit, langs mij heen. Er is geen contact, maar het spreekt wel. In de toekomst staren ze, denkend aan het volgende kunstwerk dat vorm moet hebben. Peinzend door inspiratie gedreven hoe de fantasie welke uitbeelding zal krijgen. De modellen zijn introvert, want de kunstenaar is toch vooral met zichzelf bezig. Om een werk te maken dat zal spreken voor de mensheid, voor jou en mij. Dat proces vergt een eenzame beleving, de kunstenaar alleen in strijd met de materie. Daarvoor is aandacht vereist, opperste concentratie. Om tot het gaatje te gaan verdiept de kunstenaar zich in het eigen ik als een yogagoeroe die van de wereld gaat. En om het proces tot een goed einde te brengen is de artiest onverzettelijk vastberaden.
Expressieve aanpak
“Ik ben niet snel tevreden over mijn eigen werk. Er zijn misschien drie of vier tekeningen van een paar jaar geleden waarvan ik nu zeg: daar heb ik de juiste toets getroffen.”
Hoewel het portret, het gelaat van de model staande kunstenaar, realistisch is getekend kent de omgeving een expressieve aanpak. Met grote halen en fel bekrast is er een beeld van de harde buitenwereld gemaakt. De artiest op zichzelf is rein en gaaf, zoals de kunst zuiver is en klasse heeft. Maar de omgeving, het imaginaire landschap, is bedreigend, vies en onvolmaakt. Want de techniek in kool en krijt zorgt voor een groezelig en rauw karakter. Terwijl de inkt in de grimas wordt gedept en getekend met zacht pastel, waarbij het wit kan oplichten onder bepaalde hoeken van lichtval. De kunstenaar houdt zich staande in de barse wereld.
Groepstentoonstelling met pastelschilderijen (mixed media) van Ellen Grael bij Galerie Sonia Monti, 6 Avenue Delcassé in Parijs. Tot eind maart 2020.
Geef een reactie