Oog, dat moet je ervoor hebben. Twee ogen, en het stel goed de kost geven. Zien, kijken, signaleren, observeren. Dan merk je meer op dan je denkt. Oppikken, waarnemen, in het oog krijgen. Zet je het verstand op nul en de blik op oneindig, kijk je over de zaken heen en recht vooruit – ins Blaue hinein, dan stap je over de kleine dingen, onderscheid je niet de details van het waarneembare. En er valt zoveel te genieten wanneer je wel loert en spiedt, staart en tuurt. Het geringe en schijnbaar onbelangrijke niet over het hoofd ziet.
Het onopgemerkte
Maartje Jaquet doet het, dat opletten en aandacht geven wanneer ze door de straten en over de pleinen loopt. Van de stad Amsterdam. Ze haast zich niet, heeft de fotocamera in de aanslag en legt het doorgaans onopgemerkte vast. Voor ons. Dat resulteert in mooie platen. Want de inspiratie ligt letterlijk op straat. In een kader wordt het tot kunst. De kostbaarheden op en tussen klinkers, in buizen en aan bomen, langs putten en over asfalt zijn meestal geen lang leven beschoren. Of ze worden door een actief reinigingsteam weggespoten of verwaaien van de wind en spoelen weg in de regen. Een enkel fragment blijft langere tijd in het stadsbeeld bewaard. Maar meestal is het verdwenen voor je er erg in hebt of aandacht aan kunt schenken.
De fotograaf heeft het beeld in de tijd gezet. Heeft het tafereel als een kunstwerk voor de geschiedenis bewaard. Het origineel, dat wat is opgemerkt, is vluchtig en houdt geen stand. De afbeelding blijft en staat symbool voor de vergankelijkheid van het leven, het tijdelijke, het gaat aan ons voorbij. Die platen heeft Jaquet voor ons laten beschrijven door een dichter. Ronald W. Offerman heeft zich in de weergaven, de illustraties van de stad, ingeleefd. Zijn opmerkingen zijn terzake doende puntdichten geworden. Kort en bondig, exact het zichtbare omschreven in voelbare gedachten.
De stad is gezien
Beeld en tekst staan afgedrukt in de uitgave “De stad is de kunst”. Het is een publicatie in handzaam formaat, als zakboekje voor een wandeling, een stadsgids op de zoektocht naar het tijdelijke moment. Bij wijze van spreken, want de plekken zullen nu niet meer gevonden kunnen worden. Het zet wel aan tot een beter kijken, een anders zien, opletten.
Offerman is een beschouwend dichter. Hij schrijft wat hij ziet. Bij zijn poëzie krijg je het beeld voor ogen, dat Jaquet zag en vastlegde. Met een kwinkslag ook, een geestige inval. Want veelal geeft de ontdekking langs de straat daar ook aanleiding toe. Het is een gekkigheid van moeder natuur, dat daar zo bij toeval even een gezicht krijgt. Groen dat zich tussen straatstenen omhoog werkt. Een doorweekt t-shirt op een fietspad, de verloren kindertekening. Het krijgt eeuwigheidswaarde in dit boekje. Aandacht, zorg, belangstelling. Nu zal ik beter zien, krijg oog voor de omgeving. Kijk ik niet verder dan mijn neus lang is en merk de wereld voor mijn voeten op.
“De stad is de kunst” is ontstaan als eerbetoon aan de dichter. Offerman is in mei overleden aan de gevolgen van corona. Van de bijzondere samenwerking, een homogeen mengsel, zijn twee fotoseries gemaakt. De eerste, van 6 november 2020, is verschenen op de dag dat Offerman 64 jaar had zullen worden. Een tweede serie verschijnt in april 2021. “De stad is de kunst”, klein maar fijn. Het is genieten wanneer je kijkt naar de foto’s, wanneer je de gedichten hardop voor jezelf leest. De platen weegt, het schrift mijmert. Het is genieten in woord en beeld. Want beeld en tekst raken en versterken elkaar. De stad is gezien. De straat ligt vol verhalen. Als je er oog voor hebt.
Uitgave “De stad is de kunst”. Fotografie Maartje Jaquet, poëzie Ronald M. Offerman. Druk EPS Amsterdam, 2020.
Geef een reactie