Dat bij binnenkomst alles gaat werken. Zomaar ineens. Onaangekondigd. Verrassend. Piepend bij en krakend met iedere beweging. Blik op blik. Dat zou ik willen. Of dat met één druk op die enkele knop de robot door de lucht zweeft, de vatprop wordt weggeschoten en het beest van Emmerschans zich grommend in beweging zet. Maar niets, dus. Er is geen knop, geen sensor die mij registreert wanneer ik over de drempel stap. Alles blijft muisstil in geluid en beweging. Een serene omgeving in MUGA Heerenveen, waar de bouwwerken van Harry Arling eigenlijk in misstaan.
De mechanische miniaturen leven niet. Maar doen wel alsof. Ik zou er zo in kunnen geloven dat alles om middernacht in werking gaat. Wanneer de lichten uit zijn en iedereen het pand heeft verlaten. De beweging van de meest uit restmateriaal in elkaar gezette bouwsels is in het moment stil gezet. In dat moment dat het licht weer aangaat en de bedrijvigheid terug is in het gebouw.
Maar de bemanning van de VuurtorenTrein, het LangstaartRodeoVliegtuig en de SpringDuikboot beseffen niet dat ze maar decor zijn. Zij besturen met verbeten ernstige gezichten de wereldvreemde voer- en vaartuigen. Dat ze in kunstwerken zitten, die grappig ogen meer dan het werkende voorwerpen zijn, ontgaat hen ook. Zij hebben als taak de ruimte te verdedigen. De ruimte waarin de objecten nu staan. Het onwerkelijke is werkelijk gemaakt, de droom van het kind in mij is geen bedrog.
Hersenspinsels, drogbeelden, hallucinaties
Het schijnen mij machines kortelings gevallen uit een SF stripboek als Trigië of Storm, beide kunstig en fantasievol getekend door Don Lawrence. Fantastische projecten, realiteit in fictie. Een in beeld gebrachte illusie. Daarom zo intrigerend, maar niet op de plaats in deze nuchter doelmatige omgeving. Het verdient een nevelige ruimte, een mysterieus decor. Zwarte wanden misschien of muziek van Todd Rundgren in zijn jonge jaren, de experimenten van Kraftwerk, Tangerine Dream en Klaus Schulze. De fantasie gaat met mij aan de haal bij deze buitengewoon ongelofelijke sculpturen gesneden uit hersenspinsels, drogbeelden en hallucinaties. Het is niet van deze wereld, maar zweeft buiten ons universum rond in een ruimte van de vierde dimensie.
De maaksels hebben de sfeer van een toekomstige wereld of juist bedenksels uit vervlogen tijden. Eigenlijk uit het moment daartussen in, het nu boven ons heden. Gedachten van hoe onverklaarbare zaken in beweging raken. Uit een tijd dat de wereld plat is en God de zon. De maan wordt mechanisch bestuurd en zelfs de wolken hebben een te begrijpen stuwkracht, er zitten mensen aan knoppen. Alles om ons heen beweegt niet zomaar, menskracht bedacht het en stuurt het aan. De mens als god. Met een kosmische energie.
Nieuwe niet bestaande dingen
De werken van Harry Arling zijn kijkdingen, apparaten die de aandacht opeisen en vasthouden. De kunstenaar heeft gedetailleerd gewerkt, met pincet, loep en de kleinste maat schroevendraaier. Modelbouw van het zuiverste water. Met meesters vaste hand. Zo geconstrueerd met een Da Vinci code. Met humor tot op de millimeter en kleiner. Een genot voor het oog. De radertjes, knopjes en draadjes – hoe klein ook, maken grootse werken. Machines die zouden kunnen werken, maar niet mogen omdat het kunstwerken zijn.
De basis voor een Kosmotronik, zoals Harry Arling zijn kunstwerken noemt, is altijd een plastic item. Wat eens een huishoudelijk apparaat was, dat ondeugdelijk is geraakt en in de afvalbak belandt. De kunstenaar recyclet afval tot kunst. Die bestaande materialen beperken hem niet, hij kan zijn fantasie erover laten gaan om er een geheel nieuw object mee te maken. Een nieuw niet bestaand ding dat voor hem in het maakproces van begin tot eind een avontuur is. De kijker naar zijn werk zet dat avontuur door in de eigen beleving.
Tentoonstelling Kosmotronik, fantasieën van Harry Arling bij MUGA Heerenveen, Minckelersstraat 11 in Heerenveen. Tot 10 januari 2021.
Geef een reactie