Wandelde ik met Anne Feddema door het landschap, bezag zijn tuin, binnen en beneden in melklokaal voor hedendaagse kunst. Liep daarna bij melklokaal de trap op naar room en tank, op de verdieping kwam ik in de verdieping. Wandel ik daar weer, maar dan in het licht aan de hand van Walter Baas. Althans loop ik mee met zijn interpretatie van het verschuivend licht. Licht is een elektromagnetische straling van de zon en valt bij wijze van spreken, in het frequentiebereik waarneembaar voor het menselijk oog, door het raam naar binnen. En aangezien dus de natuurkunde stelt dat de wereld draait, lijkt juist de zon zich voor het oog te verplaatsen. Staande op die aarde, met mijn beide voeten op de grond, sta ik stil en verplaatst de zon zich. Denk ik. In die optische illusie schuift het licht en haar schaduw langs volumes, over de vloer. Maakt het een wandeling, en mijn ogen wandelen mee.
Baas noemt dit het verstrijken van het zonlicht dat binnenvalt door de ramen van zijn atelier. Dit contrasterende licht glijdt over de muur en de vloer, met een camera-lucida – een vierzijdig prisma, registreert Baas deze voortgang. In transparante lagen geschilderd maakt hij er afbeeldingen van in een poging een visuele tijdstroom vast te leggen. Iedere laag licht noteert hij vanuit de ruimte, het atelier, op het platte vlak, het linoleum. Daarbij ieder moment van handelen bij houdend en archiverend. Zo bestaat een schildering uit het resultaat, het beeld in olieverf, en de werktijdstippen uitgeschreven op een infoblad. De vlakken verspringend licht dansen kleurig over de ondergrond. Hoewel abstract in aanzicht geeft het een reëel beeld van de werking van licht door de tralies – het grid van de vensters.
Die große Stille
In een screening fotoloop met een één-minuuts interval volgt Baas het licht dat voorbij gaat. In de timelapse wandelt het zonnelicht over een niet te definiëren welvend object. Dit voorwerp, dat doet denken aan een dubbele uitgehouwen wasbak, licht wit op in het schijnsel en veranderd gaandeweg van kleur. De film is in zwart-wit zodat het wit zich nog meer helder voordoet in het omringend grijs. Het is een zuiver beeld, dat zo nu en dan storend wordt onderbroken – of eigenlijk wordt er ingebroken, door een langs de lens schurende bos haren. Overbodig lijkt me, maar het zal vast een bedoeling hebben. Het is een stille gewaarwording, een kalme beleving. Een meditatieve aaneenschakeling van momenten. Een sprakeloze voostelling. Zo zoals de film “Die große Stille”, die het leven toont in het kartuizerklooster Grande Chartreuse. Het bijzondere is dat er bijna geen woord wordt gesproken in de 169 minuten durende film. Het geeft een zelfde gevoel, brengt eenzelfde stemming in. Even weg uit de drukte, het haasten. De enige dynamiek is het verstrijkende licht. Veranderende patronen van zonlicht.
Solo-tentoonstelling “Shifting patterns of sunlight”, werken Walter Baas bij melklokaal voor hedendaagse kunst, Heremaweg 20-1 in Heerenveen. Op afspraak te bezoeken tot en met 11 april 2021.
Geef een reactie