In zijn tekeningen kan ik op zoek naar mijn eigen verhaal. Want Arjan van Es geeft geen duidelijke omschrijving van wat ik zal zien. De werken op papier bij melklokaal, op de verdieping in TANK, gaan alle zonder titel. Enkel het nummer in de compositiereeks, zijn oeuvre, en het jaartal dat het werk dateert. Zo kijk ik subjectief de beeltenis in. Bevooroordeeld, want uit het tekstblad bij de expositie weet ik de achterliggende gedachte die Van Es bij zijn werk heeft. Losjes gebaseerd op zijn eigen gezicht in de spiegel, terwijl ik eerder ook wel portretten zag. De stijl van Arjan van Es is het zoeken naar abstractie meer dan naar gelijkenis. Aftasten van de plooien in het gezicht en dwalen van de krijtlijnen op papier. Intuïtief zet hij de tekening op, maakt vervolgens bewust keuzes. Op het eerste gezicht meer doelloos in een wirwar van krommende lijnen. Maar elke lijn lijkt toch overdacht aangezet en baant zich schijnbaar weloverwogen een weg over het papier.
Vinden mijn ogen houvast dan ontdek ik een voorstelling, welhaast een zelfportret. Maar dan meer de beeltenis achter de zichtbare werkelijkheid. Krachtige lijnen, maar ook wel verlegen en haast besluiteloos. In beweging, dynamisch, maar ook wel stilvallend, beschouwend.
Sommige lijnen lijken met een radeerwiel getrokken, zoals de kledingstukken van het patroonpapier door de naaister worden overgetrokken. Zo’n blad met al deze patronen in diverse maten is ook een bijna onontwarbare vlakte, enkel de diverse kleuren helpen de juiste lijnen aan te houden. De enkele tekening van Van Es is ook zo een patroon, zodra je de juiste lijn te pakken hebt kun je een treffend beeld uittekenen. Althans een voorstelling die voor mij herkenbaar lijkt te zijn. Want de blik zoekt houvast, kan niet altijd zonder gedachte het beeld doorvoelen. In het anti-beeld, de abstractie, schuilt een beeld, de werkelijkheid. Toch wel.
Roundabout
Wanneer ik dan de andere ruimte, ROOM, op de verdieping in melklokaal binnenstap, verwacht ik dat er iets zal gaan bewegen. Maar nee. Albert Oost heeft daar een installatie aan de balken gemaakt, die roundabout is genoemd. Een apparaat dat door mijzelf in beweging moet worden gezet. Dus als bij een draaiend rad geef ik er een grote zwaai aan. De zilverkleurige elementen in korfvormige zetels deinen vervolgens op de sfeer. Totdat de wenteling klaar is en de draaiing het juiste moment zoekt te stoppen, het rustmoment te vinden. Een lichtlijn draait in een cirkel de rondjes mee.
Niet goed wetend wat ik met het object aan moet, komt Albert me een hint geven. Het is een zelfportret. Anderen geven hem een zet en pas dan komt hij in beweging, grijnst hij. Steeds moet hij keuzes maken en is weleens besluiteloos. Blijft in een kringetje ronddraaien en weet niet altijd het moment van stoppen. In de achtergrond staan onregelmatig gestapelde stoelen, omdat ze niet alle van hetzelfde type zijn. Het laat Oost denken aan het dorpshuis waar hij vroeger goed genoeg was stoelen te stapelen en de vloer te vegen na een vergadering of toneelavond. Gekscherend merkt Albert nog op dat de installatie opgebouwd is uit oude kunstwerken. Hij vertelt me ook welke, maar met de voor hem karakteristieke cynische glimlach weet je nooit of je bij Albert wel op het goede been staat.
Ik kijk nog even naar de draaimolen die steeds langzamer beweegt en ontdek de grote wijzer van een klok. Deze lijkt vijf voor twaalf aan te wijzen. Het is tijd om te gaan. Maar de installatie is dermate intrigerend, dat ik minder makkelijk de weg naar beneden vind als dat ik boven ben gekomen. En dan moet ik ook nog langs het onmogelijke bloemboeket van Akmar dat beneden op de grond ligt uitgespreid. Ook hierin spreekt de tijd. Dus ik laat CCC maar rechts hangen. Ik besprak het eerder. Begoocheld sta ik buiten.
Mini-expo ‘tekeningen 2020’ van Arjan van Es en installatie ‘roundabout’ van Albert Oost bij melklokaal – tentoonstellingsruimte voor hedendaagse kunst, Heremaweg 20-1 in Heerenveen. Tot en met 30 mei.
Geef een reactie