Het is de stilte die zo doordringend is. Slechts de meeuwen doorschreeuwen het. De zeevogels overstemmen het verre gebrom van een vliegtuig dat de route juist over het Wad heeft. Een enkele zeehond kan zich luidruchtig roeren. Maar verder is er de stilte die tastbaar is, voelbaar aan lijf en leden. Dat gevoel weet Geurt Busser in zijn werken te leggen. Op dit moment zijn een achttal aquarellen te zien in een kleine presentatie van Museum Belvédère. De schilderingen lijken zo met rafelranden uit het tekenblock gescheurd, ze zijn niet ingelijst. Een groot werk in lijst en achter glas geeft een panorama van het Wad.
Doordringend stil
Busser begeeft zich in zijn inspiratie. Met een schip als varend atelier verkent hij de zee tussen vasteland en eilanden. Hij registreert er ter plaatse het licht, de wolken, het water en het land. Maar vooral de waddenluchten vangen zijn blik. De werken in Belvédère zijn ontstaan ten zuiden van Rottumerplaat.
Het is een genot ernaar te kijken, zoals het voor Busser ook genieten moet zijn geweest. Daar op te gaan in het schijnbare niets. Dat gevoel van positieve eenzaamheid, het alleen zijn zonder menselijk leven om je heen, weet hij perfect in waterverf met vlakken en lijnen over te brengen. Het is er doordringend stil. Ik hoor nauwelijks de klapwiek van een vogel, voel wel een zuchtje wind, wanneer ik alleen in de museumzaal de werken bekijk. Want dat hebben de aquarellen eigenlijk nodig, een beschouwing zonder bezoekers. Maar ik ben me bewust dat Busser het werk heeft gemaakt voor de mensen, om er de schoonheid van het gebied in kenbaar en zichtbaar te maken.
Bewoonde wereld ver weg
De wolken dansen op het vlakke podium van water en drooggevallen land. Vooral in het transparante karakter van waterverf komt de ijle atmosfeer goed tot uiting. Het lijkt er onaards ongerept. Zo zoals het er in de eerste dagen van de schepping op aarde moet hebben uitgezien. Levenloos, maar vol beweging. In die stemming waarin ik weg wil dromen naar de einder en opvliegen in hoger sferen. Busser neemt mij mee in die fantasie. De bewoonde wereld is ver weg van deze plek die op papier is gekwast. In gedachten hoor ik de meeuwen schreeuwen. Hoor ik het water klotsen tegen de boeg van het schip. Ruik ik de zilte zee. Proef ik het zout in de lucht.
Mijn stilte wordt niet verstoord. Het blijft er hangen in de hoge luchten en langs de lage horizon. Het maakt me lyrisch, want Geurt Busser penseelde een lofdicht op het Wad. Letterlijk en beeldend. Het is ruimtelijk werk in het afgemeten formaat van de drager. Vooral in dat brede horizontaal ingelijste werk “Boschplaat” heeft hij met grote penselen en weidse gebaren de immense ruimte van het wad opgeroepen. In de vlekken is het stil, voelbaar. Maar het zal er bijna-stil zijn, want het rumoer van de wereld dringt ook op de meest stille plekken door. De zeevogels maken geen rumoer, maar wadlopers, zeilschepen, vliegtuigen en meer van dat tuig doet dat wel. Deze zijn op de platen van Busser niet te zien, laat staan te horen. Maar het leven is nooit ver weg.
Ongerepte sfeer
Geurt Busser maakt zich daarom sterk voor het behoud van het Fries-Groningse natuurgebied. Het is alsof hij in dit werk wil laten zien hoe mooi de wereld in deze ongerepte sfeer (nog) is. Maar het werk zou zich schuldig kunnen voelen, omdat het er nog zo maagdelijk en smetteloos bij ligt. Veel menselijke bemoeienis zal het gebied ontmaagden en van alle zuiverheid ontdoen. Er dreigt gevaar. De expansiedrift van de mens is nauwelijks te beteugelen. Busser probeert door zijn werk een steen te verleggen, zodat die drang tot gebiedsuitbreiding en uitbuiting van de natuur minder makkelijk een weg kan gaan.
Waddenluchten, aquarellen van Geurt Busser bij Museum Belvédère, Oranje Nassaulaan 12 in Heerenveen/Oranjewoud. Tot en met 26 september 2021.
Geef een reactie