In gedachten verlaten plekken, door herinnering vergeten plaatsen, normale ruimten, alledaagse scénes. Stekken waar je gewoonweg aan voorbij loopt. Of die je niet opmerkt in het voorbij gaan. Je passeert deze wel honderd keer, maar ze vallen voortdurend niet op. Pas wanneer deze ordinaire plek dan ingekaderd in beeld is gebracht krijgt het de aandacht. Is het onherkenbaar herkenbaar. Het werk van Isabella Werkhoven is niet realistisch op zo’n manier dat alles klopt, maar het is wel geloofwaardig. Het verleidt tot het schijnbaar ervaren van een magische sfeer, want de gelaagdheid werkt dit in de hand. Juist omdat de werkelijkheid in de schilderijen niet naar de waarheid klopt krijg ik het gevoel dat er iets anders aan de hand is. Ik word getriggerd door het werk, het is een katalysator voor mijn denken, het activeert mijn stemming. Er is iets gaande in de atmosfeer, er staat iets te gebeuren tussen het struikgewas. Het is of ik in het oog van de orkaan ben. Het is een geladen sfeer.
Voorproef op wat getoond wordt
In Museum Belvédère is op dit moment een voorzet te zien van de grote tentoonstelling die in het voorjaar van 2022 daar gaat plaats vinden. Al eerder zou dit overzicht van het werk van Isabella Werkhoven er zijn, maar het nu alom bekende virus gooide roet in het eten. Er was al veel voorbereiding gedaan aan de samenstelling. Een boek van schilderijen als catalogus is uitgegeven, maar de deuren van het museum moesten gesloten blijven. Diverse momenten van uitstel volgden, totdat er is gekozen voor deze opzet. Vanwege het boek moest er toch een tentoonstelling komen, dus is onder de titel “prelude” een tip van de sluier opgelicht. Een voorproef op wat straks te zien zal zijn.
Isabella Werkhoven maakt haar schilderijen aan de hand van foto’s, ze schildert nooit in het landschap. In het voorbijgaan, wanneer ze onderweg is van huis naar het atelier, ziet ze dingen waardoor ze op de een of andere manier wordt geraakt en die in aanmerking komen om in beeld te brengen. Daarvan maakt ze meerdere foto’s, maar deze zijn een armzalige vertegenwoordiging van datgene wat ze daar heeft gezien. Ze weet wel dat dit specifieke moment er maar kort is, omdat de volgende dag op dezelfde tijd het er heel anders bij ligt en wordt aangelicht. Ze moet goed kijken en de sfeer onthouden en vasthouden. “Ik moet heel wat doen voordat ik kan overbrengen wat ik op dat moment heb gevoeld”, zegt ze daarover. De foto is de referentie van het onderwerp, maar bepaald niet de sfeer. “Deze wordt alleen bepaald door hoe ik het schilder. Dat is waar de meeste tijd in gaat zitten. Waar leg ik de accenten. Hoe wordt de toon van het schilderij.”
In het kleine “Prelude” en straks in de grote “Landschappen aan de buitenrand” wil Werkhoven het werkelijke formaat van haar schilderijen laten zien. In de monografie “Een boek van schilderijen” zijn ook de kleine werken paginabreed afgedrukt, zodat de schaal ervan niet merkbaar is. Veelal maakt Isabella namelijk meerdere versies van een onderwerp. Dat werkproces probeert ze inzichtelijk te maken, die ontwikkeling laat ze zien in de tentoonstelling. Deze is minder herkenbaar in het boek.
De schilderijen van Isabella Werkhoven ontstijgen de realiteit, want het gaat er niet om wat de werkelijkheid is. Er is wel herkenning, maar het is er niet. Het flatgebouw met treurwilg ervoor tegenover de crèche van de kinderen. Het zwembad achter het complex waar haar atelier in zit. De speelplaats, het huis van de badmeester. De kiosk op het parkeerterrein is inmiddels verdwenen. Dat geldt ook voor de fontein en het meertje naast het zwembad, daar wordt nu gewerkt aan de naastgelegen weg. Zo documenteert Isabella ook onwillekeurig haar stad. Legt plekken vast die later verdwijnen, maar op dat moment weet ze dit niet. Het heeft om die reden een dubbele bodem, hoewel ze dat niet bewust erin legt. Het ontstaat.
Uitgave “Een boek van schilderijen / A book of paintings”, kabinetpresentatie “Prelude”. Werk van Isabella Werkhoven bij Museum Belvédère, Oranje Nassaulaan 12 in Heerenveen/Oranjewoud. Tot en met 26 september 2021.
Geef een reactie