ooit zal iemand het weten
Drenthe. Een contemplatief stukje Nederland. Voor rustzoekers. Voor mensen die kalmte willen. Je ontmoet er het verleden, dat kan. In uitgestrekte heidevelden en donker begroeide bossen. Met hier en daar op bijzondere plekken een hoop geordende stenen. Het Drents heideschaap begraast er de velden om het geen weiland te laten worden. Het is de provincie waar de tijd lijkt stil te staan of in elk geval minder snel vooruit gaat. Een langzame provincie als in slow cinema – minimalistisch, observerend met weinig of geen verhaal. Zo schijnt het voor de snelle kijker in de auto, niet voor niets wordt de provincie doorkruist met kilometerslange fietspaden. Het is langzaam kijken, kalm overzien, want Drenthe heeft wel zeker een rijke schakering in uitzicht en veel verhalende geschiedenis. De historie kun je er als het ware bewandelen – over heuvelruggen, door bossen, langs beekdalen. In deze relatief kalme stilte kan de eenzaamheid tot nieuwe inzichten leiden. De mogelijk toch beklemmende toestand van rust gemengd met de afwezigheid van een bepaald sociaal contact zette namelijk aan tot een muziekstroming die voor de provincie Drenthe ongekend leek.
Melancholische tonen
In het gehucht Grolloo ontstond in de jaren 60 van de vorige eeuw het gerucht, dat blanke blues genoemd is. Geen slavenmuziek, geen gospel, maar een lied om een verdriet te bezingen. In het dorp ontstaat op de onverwarmde deel van een oude boerderij de voor Hollandse kenners bijzondere muziek. Met muzikanten in een homogene groep met eenzelfde doel: de witte blues naar een hoger peil brengen. Zich uitwerkend boven rhythm-and-blues en rock-‘n-roll. Drenthe lijkt niet de meest geschikte provincie om van daaruit de wereld te bestormen, want wat kan er komen van de hei, van tussen de hunebedden. Maar is toch de omgeving waar melancholische tonen zich zaaien, groeien en tot bloei komen. De eenvoudige muziek past bij de eenvoud van het Drentse leven.
In de teksten verliest de heide evenwel de paarse kleur, de overdadige bloei. De velden worden dof, de herfst is aanstaande. De thematiek is van neerslachtige aard, ontstaan uit en door negatieve gebeurtenissen. Het zingen en spelen van de blues geeft troost voor zich opstapelende problemen. Het doet vergeten. Maar het had natuurlijk overal kunnen ontstaan. De natuurlijke provincie Drenthe staat niet karakteristiek voor de blues. Den Haag is als stad meer mistroostig. Maar de Earring en andere Haagse groepen bezongen de liefde liever in pop en rock. Cuby and the Blizzards vonden het uit voor de provincie, voor de harde werkers op het veld. Blues zal minder passen op wegen en in stegen, waar de straatmuziek de kalmte en de rust overstemt.
Zeven vette jaren
Het lijkt vele jaren achtereen dat C+B een stempel drukte op de Nederlandse bluesscene, als er al sprake is van zo’n subcultuur op dat moment. De band uit Drenthe die tot ieders verbeelding is gaan spreken, doordat ze de sombere muziek met de vrolijke pop wisten te mengen en zo een eigen geluid ontdekten. Maar het waren slechts enkele jaren, hoogstens zeven vette jaren dat Harry Muskee en zijn band, Cuby en zijn Blizzards, in het middelpunt van de muziek en de belangstelling stonden. Eerst vanuit bestaande teksten en songs, later door eigen repertoire met standaardwerk dat nog doorklinkt in deze tijd. Klassieke werken, tijdloze composities.
Harry en zijn maten waren geen vrienden door dik en dun. De muziek hield hen maar ternauwernood bij elkaar. De groep muzikanten staat door populariteit onder druk. De harde kern Harry Muskee en Eelco Gelling zoeken naar de beste formatie en wisselen piano, bas en slagwerk regelmatig. De Blizzards lijkt een smeltkroes, een vat waarin de muzikaliteit opborrelt. Waaruit muzikanten van naam zich klaar stomen. Of van de muziek afhaken. En Harry, die liet het zich aanleunen. De nukkige Drent ging zijn eigen pad en nam in zijn kielzog diverse mensen mee.
Ervaringsdeskundigen
Het boek “Somebody will know someday”, genoemd naar een evergreen van de band, gaat vooral veel om en over frontman Harry Muskee. Schrijver Koert Broersma heeft in zijn omgeving en daarbuiten rond gevraagd en gesprekken gevoerd. Vrienden, familie, mensen die met hem speelden, muzikanten die vanuit de business hem oogluikend volgden, figuren die van alles voor hem regelden zodat hij voor publiek kon spelen. Ervaringsdeskundigen en getuigenissen uit de eerste hand.
Zoals geschreven dus vooral een boek over Cuby, Harry Muskee. Welhaast een biografie wanneer alle rode draadjes die door de gesprekken lopen aan elkaar worden geknoopt. En dan zijdelings gaan de verhalen ook wel over de band en de andere groepen die daarna werden geformeerd. De wederopstanding na jaren, de theatertour en het C+B-museum. Maar Muskee is het boegbeeld met een eigen portret in brons. De ongemakkelijke houding die Muskee aannam jegens de muziek en zijn omgeving klinkt in de interviews met vooral nauw betrokkenen steeds wel door. Zonder kwaad te spreken over de Drentse muzikant zat hij regelmatig de ruime bekendheid van de Blizzards en vooral zichzelf in de weg. De haat-liefdeverhouding met gitarist Eelco Gelling heeft geleid tot prachtige composities, maar ook tot een grote verwijdering tussen beide muzikanten nadat Gelling plotsklaps naar Golden Earring overstapt. De Earring ging wel naar de VS, waar C+B door toedoen van Muskee niet kwam. Tot over zijn graf kon Harry niet meer met Eelco door dezelfde deur, de laatste mocht niet op zijn begrafenis aanwezig zijn. Er lopen meer trieste verhalen door het leven van Harry Muskee. Het is dan ook niet zo bijzonder dat hij na de jazz en de stand-up bass koos voor de blues en de zangstem. Zijn levensverhaal is blues. Zijn muziekcarrière is blues.
Witte blues
Maar “Somebody will know someday” is geen triest boek. Het is wel een ode aan de man die een bijzondere groep startte in de – vanuit het westen gezien – arme provincie. Een epos van de band die een bijzondere plaats innam en nog inneemt in de Nederlandse popscene. De witte blues door hen vertolkt spreekt nog steeds tot de verbeelding. Het is daarom niet zo vreemd dat er een heus museum over het bestaan en de nalatenschap van de groep, en dan met name over hun voorman, is gekomen. Harry heeft de inrichting en opening zelf nog mogen meemaken kort voor zijn dood in 2011.
Het boek beschrijft voorgronden die alom als bekend mogen worden beschouwd. Maar tevens de vele achtergronden die meestal achter gesloten deuren verborgen blijven. Het maakt de groepsbiografie tot een standaardwerk voor de liefhebber, maar ook voor de lezer die de ins en outs van deze unieke muziekgroep wil kennen. Niet alleen door de teksten, maar zeker ook aan de hand van de vele foto’s die uit archieven en privéverzamelingen naar voren zijn gekomen. Woord en beeld maken de cirkel rond, de beschrijving beeldend.
Enkele getuigen overleden
Koert Broersma, verbonden aan het C+B-museum in Muskee’s woonboerderij te Grolloo, had diepgaande gesprekken met deze en gene om een compleet beeld te kunnen beschrijven. Hij vond het noodzakelijk deze geschiedschrijving vast te leggen voordat meerdere betrokkenen er niet meer zouden zijn. Nu, na een aantal jaren, zijn al enkele van de getuigen overleden. De geïnterviewden gaven veel geheimen prijs, omdat deze belangrijk genoeg zijn om in dit kader geboekstaafd te zijn. Vooral de bandleden die alles van nabij meemaakten en aan de lijve ondervonden. Maar zeker de laatste liefde, die aan het eind van zijn leven nog met hem in het huwelijk trad, kon veel over leven en werk van Muskee prijsgeven.
De eerste druk van “Somebody will know someday” dateert van 2014. Verschillende van de mensen die voor de tekst zijn ondervraagd zijn inmiddels overleden, dit wordt in een nieuwe druk aangegeven. Zo blijft het echter wel een levend boek. Ik las de derde druk, die is uitgebreid door een interview met Johan Derksen. Hij liep een halve eeuw lang met Cuby en de verschillende Blizzards mee. Ook hij kon dus een boekje open doen en over diverse voorvallen en ervaringen vertellen. De aangehaalde persoonlijke gebeurtenissen maken de teksten tot een leesbaar boek.
De verhalen boeien, vooral om het luchtig beschreven reilen en zeilen van een popband met de ups en downs in hun bestaan. Het geeft een interessante inkijk achter de schermen. Voor tijdgenoten in het bijzonder, maar voor latere generaties zeker. Het heeft een meerwaarde doordat Broersma zoveel ingewijden en deskundigen, autoriteiten op dit gebied, heeft uitgehoord. Zo geeft het een compleet beeld voor de liefhebber van deze muziek, de fan van de band en de lezer die geïnteresseerd is in het levensverhaal van deze bijzondere Drent. Want we kunnen het Cuby zelf niet meer vragen. Maar zijn muziek klinkt door tot in de eenentwintigste eeuw en verder. Ooit zal iedereen het weten.
“Somebody will know someday”, herinneringen aan Cuby & the Blizzards, Koert Broersma. Uitgave Koninklijke van Gorcum, 3e druk, 2021.
Geef een reactie