Hoe zal het zijn om op een plek te verblijven waar een zo genoemd beroemd persoon ooit heeft gebivakkeerd. Dat je de aanwezigheid van dat individu nog kunt aanvoelen, de geest kunt aanraken. Zijn (of haar) gangen naloopt, aan tafel op zijn (of haar) stoel zit, door zijn (of haar) venster naar buiten kijkt haar (of zijn) wereld in. Terwijl die wereld er al lang niet meer zo bij ligt als toen, maar dat ik toch op die plek kan terug kijken in de tijd. Zal die wetenschap invloed hebben op mijn werken – mijn schrijven, mijn tekenen, mijn denken. Inspireert het mateloos of is het juist onnodige ballast. Zal de gedachte me laten opstaan en vol goede moed de toekomst doen in stappen. Of dat het me juist terug in de stoel drukt, omdat het verleden te zwaar op me weegt.
Voor Wilma Vissers is het verblijf in het vakantiehuis van schrijver Heinrich Böll in Ierland een stimulans om tot eigenzinnig werk te komen. Door de sfeer in het cottage komt voor haar een stuk geschiedenis tot leven. De plek houdt de herinnering aan de schrijver en Nobel-prijswinnaar levend. De ruimte, waarin Böll nog aanwezig voelt werkend aan een van zijn boeken, biedt plek aan schrijvers en beeldend kunstenaars er een periode te zijn. Het motiveert om te scheppen. De sfeer ademt nieuwe inzichten, andere denkbeelden.
Simpele eenheid
Wilma Vissers is veel onderweg. Zoekt plaatsen overal, bezoekt omgevingen om ver van de dagelijkse routine tijd en concentratie te vinden om nieuwe ideeën op te doen die aan de wieg staan van nieuwe ontwikkelingen in haar werk. Ze gaat afwisselend naar Ierland, Schotland en IJsland. Werkt zelfstandig en neemt deel aan projecten om belangrijke artistieke stappen te zetten. In een inspirerende sfeer laat ze zich vrijwillig figuurlijk op sluiten, is artist in residence. Om in stilte het rumoer in zichzelf tot orde te roepen. Om kracht op te doen. Energie te laden om op de ontgonnen voedingsbodem nieuw werk te planten en te laten groeien.
Wilma reist dus. Dat is belangrijk voor haar ontwikkeling. Elders te zijn om als beeldend kunstenaar te groeien. Nieuwe of wel andere beelden ervaren om er een eigen taal uit te vormen. Haar beeldtaal lijkt er één van eenvoud, maar is echter een complex geheel. Een meervoud in uitdrukking. Het is geen gemakkelijke taak die ze zichzelf oplegt om uit de veelheid van ingebrachte beelden een simpele eenheid te componeren. Ze brengt de zichtbare werkelijkheid terug tot de essentie. De kern van de realiteit is haar beeldtaal.
Naast het landschap zoals dat er op iedere plek voor ligt, maar in deze roerige tijd nauwelijks of niet bezocht kan worden trekt ze in dat vakantiehuis in Ierland kaartenmappen uit de kast. En thuis een oude atlas en bewaarde stadsplattegronden. Op de topografische duidingen van de omgeving zet ze haar eigen beeld in een schaal van 1 op zoveel. Grote vlakken die als een wolkendek boven het land hangen. Haar eigen weerkaart.
Nieuwe ontwikkelingen
Het werken in een omgeving waar geen kunst is of waar kunst een heel andere betekenis heeft daagt haar uit om bij haar zelf vragen te stellen over het kunstenaarschap. In de inleiding op haar vlugschrift noemt ze het een inspirerende ervaring, waarin openingen ontstaan naar nieuwe ontwikkelingen in haar werk. “Op een plek in het buitenland waar ik ben om te werken vind ik de vanzelfsprekendheid weer om een tekening te maken.” De wisselende indrukken van het reizen en de toevallige ontmoetingen en gesprekken met mensen die ze niet kent doet haar beseffen waarom ze kunstenaar is. Dat tijdelijke karakter van de emotie kan ze eenvoudig schetsmatig verwerken met houtskool of potlood op papier. “De vormen komen als vanzelf en moeiteloos uit mijn hand. Ruimte en leegte inspireren me. Ruimtelijkheid en oneindigheid moeten zelfs in het kleinste werk aanwezig zijn.“
Uit de zichten in het landschap ontstaan vertalingen in vlakken en kleuren. Abstracte werken die veelzeggend zijn zonder titel. Wanneer er een naam aan is gegeven duwt de blik, en daaraan gekoppeld de gedachte, mij in een richting die ik eigenlijk niet wil. Ik wil niet dat de afgewogen gecomponeerde vlakken een rivier duiden, de zee zijn of de wind verbeelden. Ik wil daar mijn eigen fantasie op zetten. Mijn eigen beeld in zien.
De tekeningen die ik vind in haar eigen uitgave, die veel weg heeft van een brochure – een pamflet voor de kunst, die indrukken van onderweg kan ze vertalen in de derde dimensie. Vlak wordt ruimte en krijgt meer zeggingskracht. Je kunt er omheen kijken, het heeft volume. Ik weet dat, want ik zag dat gebeuren in een tentoonstelling eerder. Dit schreef ik daar toen onder meer over: ‘In haar wandelementen is Wilma Vissers uitgelaten levendig. Ronde vormen zetten zich opgetogen van de strak witte wanden af. Gedachten die zich in een kort moment van inspiratie hebben laten vormen, nadat indrukken zich gaandeweg in het geheugen deden nestelen. Het woord ruimte heeft niet veel letters nodig, weinig alfabet om uitbundig te spreken. Vormen die zich onderweg hebben gemaakt, bespelen deze wanden hier en nu.’
Wilma Vissers, Tekeningen – Drawings. Eigen uitgave, 2021.
Geef een reactie