Is geloven in de popmuziek als vloeken in de kerk? Kan de volgens sommigen duivelse muziek God wel belijden? Past religie wel in het rijtje seks, drugs en rock’n’roll. Volgens de schrijver van het boek “Heilige herrie”, Corjan Matsinger, kan dit wel degelijk. Hij is in de popgeschiedenis en -discografie op zoek gegaan naar sprekende voorbeelden. En het blijkt dat de meeste muzikanten en tekstdichters wel zeker een goed gevoel hebben bij het geloof. Dat zij dit volmondig, in bedekte termen weliswaar, uitdragen op de diverse podia. Evangelisten pur sang? Dan wel van tussen de coulissen want ze lopen er niet graag mee te koop.
Religieus trendwatcher
Matsinger is religieus trendwatcher, docent godsdienst en muziekliefhebber. Deze eigenschappen samen brachten hem ertoe de popmuziek uit te pluizen op de aanwezigheid van religieuze invloeden. En het blijken er vele te zijn. Ook van artiesten waarvan ik het in eerste instantie niet zo had verwacht. Het schijnt dat de meeste muzikanten hun carrière zijn begonnen in kerkkoren. De gospel is een rijke vergaarbak en kweekvijver van de popmuziek. En gospel ontspruit met de rock’n’roll op de katoenvelden van Amerika, waar de slaven in spreekkoren onder de arbeid hun bloed, zweet en tranen uitzongen. De twelve bar blues heeft wortels in het slavenvolk, en beschrijft de emotie in een simpel akkoordenschema. Het geloof is een houvast voor deze mensen in hun zware bestaan, want in hun nieuwe thuisland hebben zij zich min of meer gedwongen tot het christendom bekeerd. Kortom, de popmuziek heeft roots in de Amerikaanse black gospel. Maar zo simpel is het niet.
De popmuziek ontstaat in Noord-Amerika en waait korte tijd later stormachtig over naar Europa en de rest van de wereld. In dat land van de onbegrensde mogelijkheden leren de zangers het zingen in de kerk. En ook in Engeland en Nederland schijnen veel muzikanten hun oorsprong te vinden onder de preekstoel. Deze afkomst laat het eens geplante zaadje later ontkiemen, en de muzikant doorweekt er zijn of haar muziek mee. Het is niet dat zij zozeer meer geloven in die enige ware God, maar de manier van sociaal leven die uit de Bijbel spreekt geeft stof tot nadenken.
Blijde boodschap
Voor zijn boek is Matsinger met hulp van muzikale vrienden op zoek gegaan naar het geloven in de popmuziek. Zij wezen hem op nieuwe bands, boeiende weetjes, interessante songteksten en inspirerende liveperformances. Maar ook zijn eigen muziekbibliotheek en muziekkennis hebben geholpen bij het samenstellen van een uiterst leesbare uitgave. Want het geloof ligt er zelden dik bovenop, het vergt aandachtig luisteren om een blijde boodschap uit de teksten te halen. Maar in meerdere onverwachte hoeken en uit diverse onvermoede gaten komen de songs naar boven die een plek verdienen in zijn boek.
Aan de hand van Corjan Matsinger ontdek ik de religie als basis van de meeste popmuziek. Hij leidt mij door de geschiedenis van deze populaire muziekstroming, waaronder vele richtingen en bewegingen vallen. In iedere uitwas vindt hij voorbeelden van heilige herrie voor mij. En om dat geloven in al die teksten zelf te ontdekken heeft hij na ieder hoofdstuk een playlist laten afdrukken. Uit de honderden nummers kan ik een keuze maken, want het is ondoenlijk ze allemaal te beluisteren. Het geeft het boek wel extra cachet, omdat ik niet alleen af hoef te gaan op de interpretatie van de schrijver maar ook in het echt de muzikale inspiratie kan ontdekken.
Geloof als basis
Het is een interessante uitgave die alles vertelt over de popmuziek en het geloof. Volgens de beschrijving neemt Matsinger mij mee in zijn jarenlange pelgrimsreis door de hitlijsten. Uit “Heilige herrie” wordt duidelijk dat God niet ver weg is in de popmuziek. Christus is geen vies woord. De Heilige Geest stort zijn werkzame kracht uit over de muzikanten. En deze nemen het verwachtingsvol tot zich. Eigenlijk verspreiden zij het Woord onder de mensen op hun eigen tegendraadse manier. Want de christelijke bands die onverholen de blijde boodschap verkondigen hebben mijns inziens minder in de melk te brokkelen dan grootheden als Prince, Neil Young, Ed Sheeran, Bruce Springsteen en Johnny Cash. Want jawel, zij hebben het geloof als basis en proberen dat hier en daar lof prijzend uit te dragen. Maar niet met de Bijbel in de hand en zeker niet om een heilig boontje uit te hangen. Want wanneer je metal bent wil je geen gospel zijn. Rap en reggae past dan beter in het straatje van Via Dolorosa.
Door God en Zijn gebod komen ze in hemelse sferen zonder pil of joint. Het geloof verruimt de blik, maar voelt ongemakkelijk om dit in het openbaar te belijden. Doordat ze er niet openlijk voor uit komen durven ze God te bevragen en zelfs aan Zijn rechterhand plaats te nemen. De muzikanten weten van het heil en de waarde, maar omfloersen het met helse gitaren en harde drums zodat ik de beat hoor maar niet de tekst opmerk. Maar hoever de boodschap ook is weggestopt, soms zelfs pas ontdekt bij achteruit afspelen, Corjan Matsinger weet het te vinden.
Instant karma
Niet alleen is het christelijke geloof een inspiratiebron, maar ook de oosterse religies geven aanleiding om spirituele muziek te maken. In de bijlage “Instant karma” laat Matsinger de wijzen uit het Oosten komen en laat vooral The Beatles, David Bowie, Leonard Cohen en Coldplay hierover aan het woord. In een uitgebreide literatuurlijst somt Matsinger dan nog zijn informatiebronnen op. Dus naast de songs van de playlists kan ik ook nog mijn kennis vermeerderen in talloze uitgaven die op de een of andere manier dit onderwerp aansnijden. In de “Noten” wordt ten overvloede maar niet ongewenst nog extra informatie gegeven op de tekst.
“Heilige herrie” is niet alleen het nirwana voor muziekliefhebbers die meer willen weten over de crossovers tussen popmuziek en geloof, het is tevens een naslagwerk om nog eens te roeren in deze stromingen. Want het mengsel blijkt een smakelijke kunstrichting in de muziek op te leveren. Het boek gaat in op de geschiedenis van de popmuziek waarvoor dat in dit kader van belang is. En het vergroot de kennis van de diverse ontwikkelingen en trends. En het doceert extra bezielende informatie, want Corjan Matsinger heeft het allemaal gedetailleerd voor mij opgezocht.
Heilige Herrie, geloven in de popmuziek. Corjan Matsinger. Uitgave: Buijten & Schipperheijn Motief, 2020.
Leave a Reply