Hij was een lastige man in de omgang, veelal moeilijk toegankelijk, nukkig, provinciaals. Maar ondanks dat toch een vriendelijk en gezellig mens. Vooral wanneer hij geen wind tegen had en makkelijk door het leven kon fietsen. Bij tijd en wijle een mensenmens, maar af en toe ook opgesloten in zichzelf. Verlegen, met het leven. Een Drentse reus. Wijs geworden door en in het leven. Frustraties schrijft hij van zich af in Engelse volzinnen, teleurstellingen zingt hij uit in de blues. Zijn leven is voedingsbodem voor zijn muziek. Zijn muziek een manier van leven.
Harry Muskee heeft na de jaren 60 van de vorige eeuw, de periode waarin hij met zijn groep The Blizzards naam maakt, zijn bijnaam nooit van zich af kunnen schudden. Hoewel hij niet altijd maar weer Cuby wilde heten bleef hij dat wel in de volksmond en voor muziekkenners. Het bleek een sterk merk, marketing technisch gezien, goed verkoopbaar, altijd prijs. Cuby stond voor de rauwe en melancholische stem in de Nederlandse blues. The Blizzards waren de muziek, ondersteunden die zanger niet enkel in de achtergrond. De naam Cuby blijft bij, maar de diverse leden die The Blizzards door de jaren heen hebben gemaakt zijn minstens zo belangrijk gebleken. Natuurlijk, de frontman staat voor het voetlicht in de schijnwerpers, maar zijn begeleiders hebben even zoveel deel aan de populariteit van de band als geheel.
Grote stille heideveld
Vanuit het esdorp Grolloo, gelegen tussen Rolde en Schoonloo op het Drentse hoogland, schudden de mannen de Nederlandse popscene wakker. Wat voor goeds kon er op muziekgebied dan ook komen uit dat van hunebedden, heide en schapen vergeven Drenthe? Maar de blues sluit helemaal aan bij dat grote stille heideveld, waar de herder eenzaam ronddwaalt terwijl de witgewolde kudde trouw wordt bewaakt door de hond. Daar kun je mijmeren over verloren liefdes en wegraken van tegenslagen. De klanken voegen zich dan als vanzelf achter de gedachten. Harry Muskee vond er in die natuur zijn inspiratie, maar meer nog kwam de hartstochtelijke aanleiding uit zijn eigen leven. Hij was meer Drent dan Nederlander, laat staan een wereldburger. De provincie bleef hem trekken, hij kon Drenthe niet missen. Dat was de oorzaak dat de Blizzards nooit echt zijn doorgebroken in het buitenland. Waar Muskee geen trek in had dat ging niet door. Je moest van goeden huize komen om de Drentse reus van zijn plaats te krijgen. Zo onwrikbaar als een hunebedsteen bij wijze van spreken.
Ik lees onder meer dit in de uitgebreide levensbeschrijving opgetekend en uitgeschreven door Jeroen Wielaert. De verslaggever, columnist en auteur deed de biografie van Harry Muskee “De Missie” in 2003 verschijnen, vijf jaar later vulde hij deze nog aan in een heruitgave. Muskee stierf in 2010. Om de tijd voor te zijn besloot Wielaert tien jaar later de biografie af te ronden. Alles wat er na 2008 rondom Cuby is gebeurd op te schrijven maakt het verhaal compleet. Personen die met Muskee hebben gewerkt, hem verstonden en na stonden, heeft Wielaert gesproken. Zo is dit leven niet alleen bekeken vanuit deze mens zelf, maar ook van de andere kant, van hoe de mensen hem zagen. “En Harry?”, reageert zanger Kaz Lux. “Eén van de coryfeeën in de Nederlandse popmuziek. Een charismatische figuur. Zeker in het begin, de tijd van Hitweek. Zij waren de hogepriesters in die periode. De meesten zijn nu in de zeventig, of al de pijp uit. We hebben het goed gedaan met zijn allen.” Die afronding is “Final Blues” gaan heten. De kruispunten van Harry ‘Cuby’ Muskee. Als de crossroads van bluesgitarist Robert Johnson. De punten waarop een keuze gemaakt moet worden. Harry’s keuze, Cuby’s choice. Hoewel onzeker over zijn eigen kunnen, toch standvastig zijn koers bepalend.
De biografie leest in de eerste hoofdstukken vooral als het dagboek van de zanger. Een avontuurlijk jongensboek. Het verhaalt van zijn geschiedenis, van de Asser jongen uit het rode dorp. Nauwkeurig is zijn leven beschreven, waardoor een inkijk wordt gegeven in hoe de kleine Harry met vallen en opstaan de grote Cuby is geworden. Wat hem ertoe bracht om voor de muziek te kiezen boven een carrière bij de krant. En met name waarom dat blues werd en hij niet jazz trouw bleef of richting rock ging. Het is het verhaal van Cuby en minder dat van The Blizzards. Natuurlijk, de band is belangrijk en krijgt in het boek veel aandacht, maar Harry is niet alleen Cuby en de samenstelling van de band blijft niet die van het eerste uur en kent ook andere roepnamen.
Wanneer dan de tijd van The Blizzards voorbij is en Harry een eigen weg gaat, komt in het boek een contemplatieve kant van Muskee naar voren. De denker, de filosoof. Hij is over bergen en door dalen gegaan. Komt met de band zichzelf tegen en die anderen. Het oppervlakkige verhaal rond The Blizzards mag bekend zijn. Maar de dieper liggende perikelen die uiteindelijk leidde tot het opdoeken van de band staat uitgeschreven in Final Blues. Het geeft een helder beeld op het wel en wee achter de schermen. Soms onthult het zelfs geheimen rondom de hoofdpersoon en wordt de bubbel van het mysterie doorgeprikt. Maar Harry Muskee valt in het boek nergens door de mand, want hij was eerlijk en recht door zee. Was een stille jongen, maar wanneer het hem niet zinde zei de man waar het op stond. Zijn hart was geen moordkuil.
Even zo beste muzikanten
Een periode gaat het echter minder goed en lijkt Cuby van het toneel verdwenen. Andere bands pakken de erfenis op en Muskee staat weer op een kruispunt in zijn leven. Maar nooit verlaat hij de provincie en geen moment is de muziek hem kwijt. Drenthe is zijn bodem, muziek zijn leven. De legende vindt zichzelf terug, de blues raakt Harry niet uit het oog maar Muskee wil het bewust kwijt raken, even van zich afzetten. Hij neemt andersoortige muziek op met andere maar even zo beste muzikanten.
Mede door toedoen van een fanatieke buitenwacht, vrienden van het eerste uur, herleeft de band Cuby + Blizzards. Ze spelen oud werk, dat wordt verwacht, en nieuwe stukken, dat is gewild. Pianist Helmig van der Vegt: “De vroegere Blizzards dat was een way of life, daar zat je veel meer in. Nu was het een goeie zakelijke deal.” Het verhalende boek volgt de weg van Harry Muskee en zijn trawanten. Het is een levendig beschreven verslag van de avonturen van een man die voor de muziek geboren is. Maar niet daar was gekomen wanneer de mensen om hem heen niet in hem hadden geloofd. Zijn eigen verhaal en dat van die anderen stimuleren hem om bij leven tot grote hoogte te stijgen en na zijn dood tot in de hemel geprezen te worden. Maar de uitgave laat ook de schaduwzijden zien, stipt tevens de mindere kanten van een leven voor en in de muziek aan.
Aan het slot, waar de biografie “De missie” “Final blues” is, wordt het afscheid beeldend beschreven. Het onafwendbare lot van ieder mens wanneer het leven tot een afronding komt. De actie die nog wordt ondernomen om Harry Muskee onder de aandacht te houden en in beeld te laten blijven. Hij weet ervan, het museum en het borstbeeld, het lintje van de koningin, maar de gedachte rol in de bluesopera kan hij niet meer invullen. De erfenis van de man die de bluesmuziek en de provincie Drenthe in Nederland op de kaart heeft gezet wordt gekoesterd. Zijn missie wordt door anderen verder uitgedragen. Het boek eindigt met gesprekken van de biograaf met diverse mensen die Muskee na stonden. Daarin wordt hem lof toegezwaaid, over de doden niets dan goeds. Maar ook komen de mindere kanten van de persoon naar voren en aan bod. Zo vertelt Jeroen Wielaert een compleet verhaal. Hemelt de persoon niet op, maar laat hem zien als mens in voor- en tegenspoed, met goede en slechte karaktertrekken, beminnelijk en bokkig.
Een boek over een muziekgroep is niet compleet wanneer niet ook de discografie wordt opgesomd. Daaruit blijkt dat er nogal wat opnamen op vinyl, band en cd zijn terechtgekomen. Een lange reeks van singles, elpees, cassettes en cd’s zijn er door de loop van de jaren de wereld in gestuurd. En werk van Harry Muskee, als boegbeeld van zijn gevormde bands, is nog te beluisteren via verzamelelpees en -cd’s. Een serie om trots op te zijn, een platenkast vol. Ook zijn albumcreaties met beschrijvingen van het uitschrijven en opnemen van songs beschreven. En er zijn nog een groot aantal foto’s opgenomen in het boek. Het illustreert het levensverhaal. De uitgave is derhalve een must voor de bluesfan en met name die van Cuby, maar ook al die anderen die een blik in het leven van een muzikant willen werpen. Het leest als een roman met een dramatische ondertoon.
Final Blues, de kruispunten van Harry ‘Cuby’ Muskee. Jeroen Wielaert. Uitgeverij Koninklijke Van Gorcum, 2022.
Leave a Reply