Wanneer ik het zesde in eigen beheer uitgegeven magazine van Roland Sohier, kunstenaar te Utrecht, opensla is er geen reden tot verbazing. Het verwondert me wel wat ik zie, maar verrast me niet. Al eerder kreeg ik zijn werk voorgeschoteld middels een magazine en via zijn social media. Het is bevreemdend werk, het begoocheld mijn gedachten. Wat is het, wat moet ik ervan vinden. Het magazine is getiteld “Schilderijen die iets betekenen”. Dat heeft en dus geeft tweeërlei uitleg, zoals de werken van Sohier ook meerdere kanten van interpretatie en argumentatie hebben. Stellen de schilderijen iets voor, betekenen deze iets en wat is dan die betekenis. Of zijn de getoonde schilderijen belangrijk, zo relevant dat ze zichtbaar moeten zijn. Want ze betekenen iets. De kunstenaar maakt ze niet zomaar, ze krijgen een lading mee, hebben inhoud en stellen dus iets voor. Door die betekenis, dat gewicht en die bedoeling, hebben ze draagwijdte en bestaansreden.
Geen reden tot verbazing
In het werk voert Sohier de mens als wezen voor het voetlicht. Niet het lijf als lichaam op zich, maar het gestel als samenstelling, de body als metafoor van zijn maatschappijkritisch denken. Het zijn wel mensenhoofden, althans de vorm komt overeen met de bestaande realiteit. De zintuigen steken op de juiste plaats, het zijn onmiskenbaar koppen van mensen als wezens. Maar toch zijn het surrealistische elementen. Pinokkio met de verlengde neus die voor de ander een balk in het oog wordt, terwijl Gulliver meer dood dan levend ter aarde ligt. ‘Oordeelt niet, opdat gij niet geoordeeld wordt. Want met welk oordeel gij oordeelt, zult gij geoordeeld worden, en met welke mate gij meet, zal u wedergemeten worden. En wat ziet gij den splinter, die in het oog uws broeders/zusters is, maar den balk, die in uw oog is, merkt gij niet? Of, hoe zult gij tot uw broeder/zuster zeggen: Laat toe, dat ik den splinter uit uw oog uitdoe; en zie, er is een balk in uw oog? Gij geveinsde! Werp eerst den balk uit uw oog, en dan zult gij bezien, om den splinter uit uws broeders/zusters oog uit te doen.’ Die woorden komen mij op de eerste pagina’s van het magazine onwillekeurig in gedachten. Dus heb ik geen reden tot verbazing. De woorden zijn me bekend, Sohier geeft er beelden aan. Beelden met betekenis, die evident uitdrukken wat de bedoeling is. Vervreemdend, want een representatie is niet de presentatie zelf maar een beeldende reactie op de letterlijke actie.
Wij mensen bezigen legio leugentjes om bestwil, onze snotkokers groeien tegen de klippen op. Daardoor zien we dus wel de splinter in het oog van de buurman of -vrouw, zoals beschreven in het Boek der boeken en hierboven geciteerd, maar aan de balk in ons eigen oog zien we voorbij. Stelletje muggenzifters, zo niet mierenneukers, zijn wij. Kleine geesten. We zullen oordelen over de vechtende meisjes van Sohier, zoals de kopvoeters onbedaarlijk staan te grimassen: jim sille jimme de bûsen útskuorre. Maar met zoveel humor als de kunstenaar zijn kunst omgeeft, met zoveel ernst zijn de beeltenissen overladen. Wolven in schaapskleren.
Als uitgekauwde kauwgum
In het magazine “Schilderijen die iets betekenen” laat Roland Sohier zien waar hij in het jaar 2022 zoal mee bezig geweest is. Het is een jaar zegt hij ‘waarin alle crises zich steeds merkbaarder begonnen te manifesteren, en de boel krakend tot stilstand leek te komen vloog het werk alle kanten uit. Humor was ver te zoeken en de lichtvoetigheid werd ingeruild voor loden schoenen.’ Onder het grimas van de joligheid gaat een uiterst ernstige blik schuil. Zoals ik al over zijn vorige magazine schreef bedekt hij zijn glimlach met een grimlach. Om de crises het hoofd te bieden houdt hij zijn rug recht, maar achter de schermen van zijn arbeid en tussen de muren van het atelier is het een worsteling met zichzelf. Uit dat gevecht ontstaan werken met betekenis, dus.
Het bewegende model waarvan iedere houding in een enkele tekening is vastgelegd. Zo is de tekening op zichzelf in uiterste dynamiek. De eerste schetsen vertalen zich via omwegen naar een uitvergroting op doeken in meervoud. De kunstenaar laat niet alleen het resultaat zien, maar toont ook de lange weg van idee naar gevolg en uitkomst. In alle uitingen is de mens de drager van de boodschap. Niet het letterlijke lichaam, maar het figuurlijke lijf. Als uitgekauwde kauwgum kan hij de blote vormen ware het takken tegen stammen smeren. Ze klauteren tegen de levensboom omhoog. Zij verbeelden het leven, het zijn om hoger in wezen te komen. Een moderne Toren van Babel om hoger te reiken dan een mens eigenlijk kan.
Kunstwerken die iets betekenen
Kunstenaar Sohier schets zijn inspirerende ideeën uit in potlood op papier. De ondertekening, het stadium of de stadia die aan de uiteindelijk ingeving vooraf gaan, laat hij staan. Deze werken mee in de slagkracht van de betekenis. De schets is al een afgerond kunstwerk op zich, maar deze vertaalt hij nog in olieverf op doek. In deze vertaling verliest de afbeelding details omdat deze er al werkend niet toe bleken te doen, of krijgt nieuwe elementen aangemeten om het werk meer energiek te maken. Een motief kan nog worden uitgewerkt in een ets of als bronzen deur dan wel ruimtelijk object. Ook maakt hij muurschilderingen of plakt met olieverf bewerkt karton tegen een glazen wand. Roland Sohier is veelzijdig in zijn beeldtaal en de uitwerking daarvan. Zijn schilderijen, lees hier kunstwerken, betekenen iets. Wel degelijk.
Schilderijen die iets betekenen. Ups en downs in 2022. Roland Sohier. Uitgave in eigen beheer, najaar 2022.
Geef een reactie