Eén van de eerste vaardigheden waar een nieuw mens op deze wereld overheen moet stappen is, naast duidelijke taal leren spreken, het op eigen benen leren staan en lopen. Praten om te communiceren, contact leggen. Lopen om zich te verplaatsen, contacten te ontmoeten. De peuter beweegt zichzelf, uit zichzelf en kan daardoor al veel, vindt het zelf. Door de eerste gevoelens en ervaringen op papier te zetten gaat het kind als vanzelf tekenen, want schrijven is nog een brug te ver – dat komt later. Het uiten in beelden is ook zo’n handeling die de basis is van het levensleerproces. Tekenen is de meest basale techniek van kunst maken. Het past bij het begin van de mensheid zoals het hoort bij de start van het leven. Al tekenend, cq. beeldend, raakt de mens vertrouwd met de omgeving. Leert het dingen begrijpen. Meer één met de compositie kun je bijna niet zijn; je bent de tekening, de tekening is jouw handschrift. De afstand tussen maker en maaksel bedraagt niet meer dan enkele centimeters: de lengte van het stukje grafiet, krijt of houtskool dat tussen duim en wijsvinger wordt gehouden. Zo kort genaderd is men verbonden met het beeld dat onder de handen ontstaat.
Lopen en tekenen als levenshandeling
Waar lopen een basisbeweging van het menselijk bestaan is, is tekenen een even fundamentele handeling van de creativiteit. Wilma Vissers beoefent beide. Het zit in haar genen, stroomt warm door haar aderen. Al lopend over de paden van het inspirerende Ierse landschap legt zij haar indrukken vast. Ze tekent in de open lucht, en plein air, tijdens de wandelingen. Ze loopt en tekent onderwijl door. Dat kan, je kunt schetsmatig gedachten op papier zetten terwijl je onderweg bent. Die schets kan zelfs al het kunstwerk zijn. Dat het gevoel meteen de juiste vorm heeft gekregen. Hoeveel kunst kan de pelgrim maken op tocht naar een bedevaartsoord. Tijdens wandelingen en voettochten ontstaan ideeën die om uitbeelding smeken.
Vissers maakt een abstract beeld van wat haar blik kruist. Maar meer dan dat, want het is de uitkomst van wat haar gevoel ervan vindt. Welke emotie bij de werkelijkheid het tekenen in gang zet. Die emotie draagt het beeld, de ervaring diept de kern uit. Dat zal niet zichtbaar aansluiten bij mijn beleving, maar door beter te kijken en juist in te leven zie ik overeenkomsten met de realiteit. Onderken ik waar de oorsprong van het gemaakte beeld ligt, welke de inspiratiebron is van waaruit de tekening ontspringt. Wilma Vissers laat zich leiden door de landschappen van Ierland. Daar heeft zij een onderkomen om uit te stappen en de ingeving binnen te lopen. Het is een ruig landschap, grillig zoals de Schepper het in den beginne bedoeld moet hebben. Daar tegenaan zet Vissers een ogenschijnlijk ongecompliceerde gedachte. Een idee dat gestroomlijnd is door het gaan. De lijnen die getrokken zijn in het lopen, de vlakken gevuld bij het rusten.
Twee manieren van kijken
Alexandra Huddleston loopt met haar mee. Op de wandelingen door de natuur hebben ze het erover. Over wat ze zien en wat dat met hen doet, samen en persoonlijk. En ze spreken over de kunst, over de compositie die het lopen kan dirigeren. Waar Wilma Vissers haar indrukken schetst, maakt Huddleston foto’s van de omgeving. Beide dames leren mij anders kijken naar het landschap. Wilma pakt de essentie van de ervaring en Alexandra legt de kern van het kijken vast. Zet de één de werkelijkheid om in abstracte beelden, de ander plaatst de realiteit in werkelijke beelden. De één hoe het daar voelt, de ander hoe het daar is. Maar wel pikt Huddleston die details waaraan de wandelaar voorbijloopt, die in de haastige stilte niet gezien worden. Zo onder de indruk van het grote geheel worden de afzonderlijke kenmerken overgeslagen. De fotograaf maakt er drieluiken van, verknipte panoramische beelden. Op die manier komt het karakter van het landschap nog beter tot recht.
Wilma Vissers en Alexandra Huddleston vormen samen, althans hun werk is onder de noemer gebracht van, een enkele kunstenaar met de fictieve roepnaam William-Alexander. Deze bij de gratie van beide dames bestaande kunstenaar laat zich inspireren door de eilanden en kuststreken van het Atlantische noordoosten. De abstractie en de figuratie verbinden zich in een handzaam boekje. Al eerder werd van dit project een eigen uitgave gemaakt, waarin tekening en fotografie verbanden leggen. Reageert het ene werk in de eerste documentatie op het andere, lijkt William-Alexander een twee-eenheid te zijn. In de tweede uitgave blijken de kunstenaars minder op elkaar te reageren en meer het landschap te laten spreken. Het verbindingsstreepje koppelt de namen, maar zal beter een schuine streep zijn: wel dan niet. Het landschap inspireert, de kunst doet dat niet. Ze gingen samen op, leefden twee weken op één adres en maakten dezelfde wandelingen in hetzelfde landschap: County Donegal, Ireland. Uit die lichamelijke en geestelijke samenwerking is werk ontstaan dat onder geen enkele noemer de wereld in kan, maar dat toch doet. Het is geen kunstenaar die tekenend fotograaf of fotografisch tekenaar is. De twee disciplines gaan niet samen op. Dat maakt het boekje “too” duidelijk.
Samen, maar niet samengesmolten
Waar tekenen een fundamentele handeling is, is kijken dat in overtreffende trap. Zonder kijken is er geen beeld, is er geen situatie om vast te leggen. In de fotografie wordt het kijken in een fractie van een seconde bevroren, zo zoals het gezien kan worden. Bij het tekenen is er na het kijken een ogenblik van bezinning om de ervaring vast te leggen, zo zoals het ook gezien kan worden. Lopen, praten, tekenen en kijken. Samen is het William-Alexander. In “too” een verwachte vooruitgang op “tack-tack”, maar geen samensmelting. Ieder voor zich hinkt op twee gedachten. Dat samenvoegen geeft toch een zichtbaar resultaat. Het heeft verbanden, maar losse eindjes worden niet vastgeknoopt. Het blijft een gezamenlijk project van twee individualisten.
William-Alexander. too Wilma Vissers, tekeningen & Alexandra Huddleston, fotografie. Uitgave in eigen beheer, 2026.
Geef een reactie