Het is een eerlijk boek. Het is een heerlijk boek. Een oprecht levensverhaal. Zonder een blad voor de mond te nemen, neemt Glenn de Randamie zichzelf op de korrel. Lang leefde hij als Typhoon het artiestenbestaan ten voeten uit. Tot het gaatje is hij gegaan en keek hij over de rand de afgrond in. Het laatste zetje om vrijwillig uit de tijd te gaan heeft hij zichzelf niet gegeven. Op tijd zag hij het licht aan het eind van de tunnel. Letterlijk. God was altijd wel op de achtergrond heimelijk aanwezig, maar toen, op die berg in Zwitserland, stapte Hij voor het voetlicht en bewaarde Glenn voor het leven. Gelukkig maar, want Glenn, aka Typhoon, heeft nog zoveel noten op de zang en een legio aan goede gedachten om de wereld in te sturen.
In één adem uitlezen
Door zijn boek “Liefde is de baas” gaat de lezer met Typhoon op reis. Ik zit op het puntje van de stoel voor in de bus en heb ruim zicht. Voor de streep geen staanplaats en spreken met de chauffeur is niet toegestaan. Maar ik ben stil, want hij praat honderduit. Daar kan ik geen woord tussen krijgen, zelfs mijn gedachten hebben geen plek. Typhoon schrijft zo beeldend dat hij mijn denken overneemt, dat ik mij kan verplaatsen in zijn wezen.
Hij heeft zo’n boek geschreven dat zich bijkans in één adem uitleest. Een boek dat de lezer zo bij de les houdt en zo boeiend is dat het nauwelijks weg te leggen is om morgen verder te lezen. Iedere cliffhanger nodigt uit naadloos het volgende hoofdstuk in te gaan. Dat komt vooral omdat de artiest zijn bestaan in het wereldje frank en vrij beschrijft. Onverbloemd en onomwonden, zonder dramatiek, want drama heeft die handel en wandel van zichzelf al voldoende. Het hoeft niet te worden aangedikt, want het is al vet en doorregen met onheil en tragedie.
Glenn beschrijft zijn levensrit van begin tot het actuele moment dat hij een punt achter de laatste zin in het boek zet. Het zijn is dan nog niet gedaan. Het bestaan nog niet afgerond. Maar hij heeft zijn doen en laten, zijn toppen en dalen, de onstuimige opkomst en de dreigende afgang, de duisternis en het licht van zich af geschreven. Nu kan hij verder met waarmee hij het liefst bezig is. Zoals hij het zelf wil en niet zoals mensen het van hem verwachten. Uiteindelijk is hij een autonoom kunstenaar, die zich alleen laat leiden door de hogere macht die hij ten langen leste tot zijn bestaan heeft toegelaten. En de liefde is een leidraad.
De mantra “lobi da basi” deed hij op tijdens een rootsreis in Suriname. Local Mandje gaf het hem mee om naar te leven en uit te dragen. Lange tijd was echter muziek de baas van Typhoon. Het bracht hem geld en roem, maar ook stress en depressie. Pas nadat hij 20 jaar in het vak zit en de wereld zijn noodzaak niet meer zo nodig onderkent, wordt de liefde de baas en komt de wervelstorm in rustiger vaarwater terecht.
Met gevoel aangetekend en opgeschreven
Het boek is een autobiografie, een schets voor de kunst van moedig leven. Want ondanks hoge toppen en diepe dalen heeft Glenn de moed om het licht in het duister te zoeken en te vinden. Het is een stoutmoedig verhaal van een heldhaftig bestaan. De lezer volgt de artiest op de voet. Van de kinderschoenen tot zevenmijlslaarzen, want eenmaal is zijn naam gevestigd, verliest hij weleens het zicht op de werkelijkheid. De lusten en lasten worden zonder omhaal van woorden beschreven. Zoals het op schrift is gekomen, zo is het; er staat niets tussen de regels door te lezen.
Er zitten geen addertjes onder het gras, het is zoals het er staat. Het bloed, het zweet en de tranen die voor het maken van songs voor weer een nieuw album rijkelijk vloeien. De moeite die getroost wordt om het mensen, aka het publiek, naar de zin te maken. Het is met gevoel aangetekend en opgeschreven. De brede glimlach klinkt overal door in het boek. De pretogen die vanaf het omslag wegkijken maken de beschreven ups en downs behapbaar. Want ondanks dat de schaduwkanten hem de zonnige blik vaak ontnemen, zet zijn vrolijke grimas de wereld op het verkeerde been. Op het podium, voor het voetlicht, is hij Typhoon, de opgeruimde rapper met veelzeggende teksten, de allround muzikant die zich ook in jazz als een vis in het water voelt. Maar achter de schermen, bij zichzelf en in zichzelf, is hij Glenn: kwetsbaar en vol twijfel. Echter helpt de muziek hem daarbovenop. Muziek is zijn vangnet, maar ook de trapeze die hem tot in de nok van de circustent zwaait.
In dit boek doet hij een boekje open over de scene en de artiest die daarin het middelpunt is. Zijn talent heeft hij mee, put dit tot op de bodem uit, het leven inspireert hem. Maar buiten het podium zit zijn huidskleur hem tegen. Hoewel de Nederlanders denken tolerant te zijn, beschrijft Glenn voorvallen waarin hij als lijdend voorwerp het tegendeel ervaart. Bij het lezen krijg ik plaatsvervangende schaamte dat discriminatie in ons kikkerland ook nog schering en inslag is. Net als bij het slavernijverleden kijken wij liever een andere kant op en steken we de kop in het zand. Wij zijn echter bepaald niet het braafste jongetje van de klas. Typhoon maakt dat duidelijk. Het is een smet op ons blazoen en nog steeds besmeuren wij onze eer.
De kunst en de keuze
In “De kunst van moedig leven” stap ik achter Typhoon aan in de helikopter en vlieg over het land en zijn leven. Als op een rondvlucht tijdens het Bevrijdingsfestival. Want met het boek bevrijdt de artiest zichzelf van het tot nu toe met moeite geleefde leven. Leek het appeltje-eitje, achteraf gezien moest hij vaker door de zure appel heen bijten. Bekendheid kan een zegen zijn, maar het is eenzaam aan de top. Boven de wolken kijk ik dan samen met de schrijver op het leven dat geleefd is. In drie delen, over drie landen, scheert de vlucht naar de einder: de zoektocht, de kunst en de keuze. En tussen de hoofdstukken in de delen door heeft Typhoon teksten van raps laten afdrukken. Deze verduidelijken zijn gevoel. Ze drukken zijn emoties uit in indrukken. Eigenlijk is dat al genoeg ter illustratie van het verhaal.
Na de vlucht in de heli landt Glenn in veilige haven. Het landingsplatform is God en is Marie. Hij is thuis.
Van succesvol rapper werd hij zingevend prediker. Niet dat hij van djoeka een heilig boontje is geworden, maar met zijn getekende leven wil hij wel een voorbeeld voor de ander zijn: doe het niet zo, doe het anders, doe het met God. “Liefde is de baas” is ook wel zijn evangelie. Door diepe dalen heeft Typhoon de waarheid ontdekt. In de goot is hij God tegengekomen. “God SOS” stuurde hij vertwijfeld de ether in en God zag die kleine stotterende jongen en liet hem zijn angsten en zorgen overwinnen. Hij wil met zijn boek geen zieltjes winnen voor de goede zaak, maar stelt zichzelf als voorbeeld hoe het in dit wereldje ook anders kan, samen beter kan.
Terug naar de basis
Zijn bekendheid vergelijkt hij met surfen in de branding van de zee. Een sport die hij graag beoefent en die hem af doet leiden van de sleur van alledag. “Populariteit is een verraderlijke golf. Ze tilt je op, draagt je en streelt je ego met applaus. Maar wie te lang blijft staan, wordt meegesleurd, de diepte in. De kunst is om het moment te herkennen en dan te vertrekken met waardigheid, nog voordat je kopje-onder gaat.” (…) “Ik wil niet meer tégen iets vechten, ik wil vóór iets strijden. Met liefde als leidraad. En ik wil het doen met mijn muziek. Met mijn teksten.”
Hij neemt zichzelf met een korrel zout, relativeert de top en vleit zich in het dal. “Ik wil terug naar mijn basis, als kunstenaar. Elke keer dat ik op het podium sta of met muziek bezig ben, ben ik dankbaar dat ik muziek ken en dat muziek mij ook wil kennen. (…) Voor mij is creativiteit een oefening in dankbaarheid. Nergens voel ik me zo thuis als in creativiteit.”
Glenn de Randamie heeft last van de negatieve kanten van de roem: de bedreigingen aan zijn adres, de haatmails, de coronapandemie. Maar de liefde trekt hem overal doorheen. Dit is wat blijft: geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde. Liefde is de baas en daardoor kan Typhoon, kan Glenn de Randamie het leven weer aan. “Liefde is de baas. Niet als commandant. Maar als kompas. Niet als oplossing. Maar als levenshouding. Een manier van kijken, van luisteren en zijn.”
Aan het slot vraagt hij zich af wie Glenn is om de boodschap van een moedig leven te verkondigen. Hij stond tijdens het schrijven vaak stil bij die hemzelf aangepraatte opdracht. Ik stel hem me dan voor, kauwend op de achterkant van de pen, turend uit het raam naar de einder. Echter ademt het boek nergens een writer’s block; de woorden schijnen makkelijk uit te spreken. Zijn emotie kan eenvoudig omschreven worden. Het boek is zijn manier om te zeggen het samen te doen. “Ik hoop dat je in mijn verhaal iets van jezelf herkent. Dat het aanzet tot gesprekken. En dat je de ruimte voelt om even stil te staan om jouw route te bepalen. Om thuis te komen.”
TYPHOON liefde is de baas | de kunst van moedig leven. Uitgeverij Atlas Contact, 2025.
