Realisme, dat is waar Epko Terpstra aka Co Cordèl zich in zijn schilderwerk in heeft gespecialiseerd. Ooit, lang geleden, zag ik zijn werk in de Heerenveense Kunstruimte. Deze expositieruimte was toen nog onderdeel van de openbare bibliotheek en Epko was nog niet zo lang daarvoor van de kunstacademie in Groningen afgestudeerd. Hij schilderde zo fijn en levensecht dat ik toen in mijn beschouwing welhaast de potjes van de plankjes zag vallen. Spreekwoordelijk op mijn kousenvoeten liep ik door de ruimte om maar niets onverhoeds om te stoten. De kunst was zo werkelijk dat het eng was en koud aanvoelde. Iedereen was echter verrukt, want het is natuurlijk wel een hele kunst om zo te kunnen schilderen.
Fascinerende ontmoeting
Epko bracht later meer abstracte gegevens binnen in zijn werk. Het stilleven werd landschappelijk en ik zag zelfs een stel koeien grazen in een weide. Stadsgezichten zag ik. Het groot hoefblad en de windmolen maakten indruk. In zijn werk zoekt hij meer de randjes van de realiteit op. Hij speelt met licht, met kleur en met zichzelf. Hij groeit in zijn kunnen en ruilt de kille werkelijkheid in voor een warme omgeving.
In Galerie Mildam tref ik nu zijn werk weer en het is een fascinerende ontmoeting. Nog steeds zie ik werkelijkheid, maar het is nu een meer expressief beeld dan dat het een realistische impressie is. De warmte is door de jaren heen in de verf gaan zitten. In de scherp gecomponeerde toonzetting is ruimte voor emotie. Opgezet in grote vlakken en vegen kleur, waarin later wanneer de vlekken uitgemeten op doek staan, een met penseel getekende beeltenis is gezet. Deze techniek geeft veel speelruimte, een ongedwongen bewegingsvrijheid.
De kleur lijkt uit de vrije hand aangebracht, maar is wel duidelijk met een geconcentreerde aandacht opgebouwd. De afbraakwoning bijvoorbeeld heeft een deels rode gevel, alsof het huis bloedt uit open wonden. Auto’s hangen loom langs de straat in een blauwe nevel, het is er kil maar achter een dakraam straalt warmte. Ik zou willen weten wat daar is, wie daar is. De bos witte bloemen is welhaast op het snijvlak van realisme en een abstracte aanpak. Maar toch zit het lekker in de verf.
Het is genieten bij de ezel, de koeien als schapen op rij over de brug en de liggende herkauwer. Epko Cordèl, die in zijn synoniem het midden heeft gevonden tussen doopnaam en roepnaam, geeft zoveel gegevens aan in zijn schilderwerk dat het beeld werkelijk is maar niet fotorealistisch echt. In enkele stillevens zie ik de potjes terug van eerder, maar niet zo waar dat ze dreigen uit de compositie te vallen.
Toen was het leven goed
En dan zijn er rond de preekstoel in deze voormalige kerk nog schilderijen van Jolanda Gilhuijs gegroepeerd. Aan haar werk valt op dat ze de belijning, die ik ontdek bij Cordèl, loslaat en kleur in brede vlekken en vegen uitwerkt. Het beeld wordt wel enigszins troebel daardoor, maar er blijft een duidelijke beeltenis met een hoge dosis gevoel zichtbaar. Het zijn prettige platen in een losse stijl. Vrolijk en kleurig. In warme tinten. Met vooral de genegenheid tussen mensen als onderwerp. De schilderijen van Gilhuijs grijpen nostalgisch terug. Van toen het leven goed was. Vooral de oude vrouw in haar huiskamer is een plaatje. Ik krijg een intieme inkijk door een half geopende deur op dit gezellige tafereel. De schilder weet het licht op te lichten in heldere tinten op natuurlijke plekken.
Het is een aangename tentoonstelling in het oude kerkje van Mildam, waar een kunstcollectief de galerie beheerd. Het is er goed toeven, het heeft de sociale warmte die we op dit moment zo node missen. De schilderijen ademen die ongedwongen en gemoedelijk sfeer, bijna op het kneuterige af.
Tentoonstelling schilderijen van Epko Terpstra aka Co Cordèl en Jolanda Gilhuijs bij Galerie Mildam, Schoterlandseweg 37 in Mildam. Tot en met 20 december 2020.
