Tag: Herman Peenstra

  • “Oer Schubert” verhaalt van een trieste romanticus

    Hij is niet Schubert, hij speelt Schubert. Henk Zwart kruipt niet eens in de huid van de componist Franz Schubert, maar is wel in gedachten bij hem. En zo laat hij zijn publiek ook even terug gaan in de tijd naar het leven van deze Oostenrijkse romanticus. De man bleek niet gelukkig in de liefde, wat zijn liederenproductie zeker ten goede is gekomen.

    Zwart stapt in het kort chronologisch door de biografie van Schubert. Deze romanticus is voor de duur van een uur even uit de hemel neergedaald om bij monde van de zanger misvattingen over zijn persoon recht te zetten. Deze vertelling dient eigenlijk als opluistering van de liederen die Zwart uit het omvangrijke repertoire zingt. Om niet enkel een recital neer te zetten, is deze theatrale redevoering toegevoegd.

    Knoppen en registers

    De liederen, alle in de Friese taal, worden begeleid door Herman Peenstra op accordeon. Schubert was een pianist en schreef zijn werk dus van achter de piano. Maar Peenstra arrangeerde de muziek vakkundig voor het instrument wat het ruime midden houdt tussen toetsinstrument en blaasinstrument. Het concert, de première van een tweede liederencyclus over Schubert: “Oer Schubert”, in de Terbantstertsjerke op zondag 25 oktober wordt door Peenstra ingeleid. Hij legt uit hoe klassieke muziek te spelen op een instrument dat eigenlijk van oorsprong uit de volksmuziek stamt. Met hulp van onder meer de rijen knoppen en registers kan hij de accordeon laten klinken als is het een kerkorgel of vleugelpiano. In het programma laat hij dit horen door met verve enkele hits van Bach en Beethoven te spelen.

    Zichtbaar triest

    Henk Zwart is geen zanger, hij is vooral theaterman. Hij is echter wel goed op toon en bij stem door jarenlange gedegen zangles. Liederen als “de swalker”, “maitydsdream”, “de ûnlijige moarn” en “de liereman” brengt hij vol vuur met een stevige mimiek. De Schubert in hem is zichtbaar triest of voelbaar begeesterd. In heftige partijen wordt zijn zang helaas nog wel eens overstemd door de op die momenten driftig musicerende Peenstra. De galm in de kerkruimte zal daar waarschijnlijk debet aan zijn. Het intieme programma leent zich overigens goed voor dit soort kleine ruimtes. De neoclassicistische zaalkerk biedt plek aan 110 gasten, tijdens het liederenconcert waren dit er beduidend minder.

    Oer Schubert, Henk Zwart, Herman Peenstra, muziektheater

    Het programma “Oer Schubert” kent geen opsmuk en heeft geen decor. Zwart is gestoken in een strak casual pak en Peenstra zit achter zijn accordeon op een verhoging. Slechts een barkruk biedt een zitplaats voor de zanger. De gebrachte klassieke stukken zijn voor op dit gebied minder onderlegde toehoorders best te pruimen. Vooral doordat Zwart goed bij stem is en Peenstra uitstekend op toon. De mannen zijn ook in dit tweede Schubertprogramma treffend op elkaar in gespeeld. De liedteksten worden wel theatraal gedeclameerd, wat naar mijn mening een overbodige toevoeging schijnt.

    Verantwoording

    In “Oer Schubert” is Henk Zwart niet de zanger Schubert en is Herman Peenstra niet de pianist Schubert, maar de tekst en de muziek die – in vertalingen en arrangementen – van Franz stammen geven wel voor een uur de sfeer van Schubert weer. Na de succesvolle “Lytse Fryske Winterreis”, waarin de ten tonele gevoerde figuur woordloos op zoek was naar zichzelf, gaat het in “Oer Schubert” over de componist zelf die zijn leven en werken verantwoordt. Hij schreef zich tijdens zijn betrekkelijk korte leven uit de naad en liet een omvangrijk oeuvre na. Toch blijft er na aftrek van onder meer begrafeniskosten maar 345 gulden over: “daar heb ik het dan allemaal voor gedaan”, zucht Franz door de mond van Henk.

    Muziektheater “Oer Schubert”, Henk Zwart (regie, zang en spel) en Herman Peenstra (accordeon, arrangementen), gezien in Terbantstertsjerke op zondag 25 oktober 2015.