Het was een lang gekoesterde wens om een kinderbijbel uit te geven. Een rijk geïllustreerd, eenvoudig te lezen boek. Voor kinderen te begrijpen en voor ouders helder uit te leggen. Een soort journaal in makkelijke taal. Zelfs te verstaan voor mensen die de klok hebben horen luiden maar niet weten waar de klepel hangt. Een boek derhalve met een lage drempel; je kunt er zo binnenstappen en luisteren naar de verhalen. Die wens had uitgeverij Buddy Books, net als het duo Bram Kasse en Michel de Boer. Kasse herschreef de tekst, of eigenlijk hertaalde hij de verhalen. De Boer maakte daarbij levendige afbeeldingen; hij verbeeldde de verhalen. En door Buddy Books ligt het boek in de winkels.
Het is geen volledige bijbel, van kaft tot kaft, van A tot Z of, om in de sfeer te blijven, van alfa tot omega: van Genesis tot Openbaring. De schrijver heeft enkel die verhalen uit het geheel gelicht met een avontuurlijke kern. Het is daarom een min of meer spannende bijbel geworden om er zo nu en dan, op het puntje van de stoel en met rode oortjes, naar te luisteren: De Avonturenbijbel. Zo nu en dan, want niet alle verhalen zijn even spannend, hoewel Kasse er wel zijn best op heeft gedaan de spanning erin te schrijven. Vooral wanneer een verhaal over verschillende bladzijden is uitgesmeerd, moet je een dag wachten voordat het vervolg komt. Ieder hoofdstuk heeft een cliffhanger, zodat de kleine luisteraar nauwelijks kan wachten. Het zijn verhalen voor het slapengaan, iedere avond een volgende. Honderdvijftig dagen lang.
Meest spannende avonturen
Kasse en De Boer weten van de hoed en de rand. De schrijver heeft meer dan veertig boeken geschreven, waaronder diverse Bijbelverhalen. De illustrator heeft meer dan vijfhonderd boeken van tekeningen voorzien. Met partner Leontine Gaasenbeek is hij kinderboekenuitgeverij Buddy Books gestart. Een uitgeverij die een ruim assortiment en een kleurrijke reeks boeken in de brochure heeft. Naast religieus getinte uitgaven zijn er meerdere seculiere bundels uitgegeven. Buddy Books heeft als doel leuke, leerzame kinderboeken van Nederlandse bodem uit te geven. De Boer en Gaasenbeek doen dit door zelf te schrijven en te illustreren, maar werken ook samen met andere schrijvers, dichters en illustratoren.
De Avonturenbijbel is een kinderbijbel die niet alleen jonge kinderen aanspreekt, maar ook wat oudere kinderen en zelfs pubers, evenals ouders en ouderen. Dat komt door de gemakkelijke taal waarin het is opgesteld; het leest eenvoudig weg. Kinderen kunnen de tekst zelf lezen en de verhalen spellen. Ouders of een ouder kind kunnen voorlezen. Voor de onderliggende, ofwel bijbehorende, teksten kan de ‘echte’ ofwel ‘grote mensen’-Bijbel worden nageslagen. Ieder verhaal heeft namelijk één of meerdere tekstverwijzingen. Het is geen droge tekst, geen kerkelijke taal. Het is een kennismaking. De volgens de samenstellers meest spannende avonturen zijn uit de Bijbel genomen en hertaald, soms ook herschreven: De verboden boom, De hoogste toren van de wereld, De ladder zonder eind, De nachtmerrie van de farao, De grote ontsnapping, Simson en Delila, David en Goliath, Jona in de walvis, In de kuil vol leeuwen. Er wordt wel van de originele tekst afgeweken om het verhaal menselijker te maken, eenvoudig te begrijpen, omdat het vaak in een huidige tijd is gezet en daarmee actueel wordt. Een cadeau voor de wereld, Dwars door het dak, Het foute antwoord, Wie is de verrader?, Wind en vuur, Alles wordt nieuw. “Kom maar snel terug, Jezus.” zijn de laatste woorden, en dat is waar de gelovige op hoopt.
Eenvoudig leesbaar gemaakt
Hoewel het niet zozeer een evangelisch boekwerk is om dwingend zieltjes te winnen, zogezegd, komen God en Jezus wel voortdurend om de hoek kijken. Ook De Avonturenbijbel is een religieus boek. God is de kern. De verhalen zijn misschien enigszins eenvoudig voor kerkmensen, wat al te gemakkelijk, maar al die anderen kunnen op deze manier de Bijbel leren kennen. De boodschap is duidelijk en helder, voor iedereen te begrijpen. De ‘echte’ Bijbel kan nog weleens geheimzinnig en duister zijn, tegenstrijdig soms, mysterieus en vaag, zelfs voor volwassen gelovigen. In De Avonturenbijbel, en al die andere kinderbijbels, zijn deze moeilijke verhalen eenvoudig leesbaar gemaakt. Niet dat ze daardoor aan kracht verliezen; ze winnen juist aan toegankelijkheid.
De verhalen kunnen objectief gelezen worden, zonder afleidende gedachten over hoe het zou moeten zijn of hoe het werkelijk is. Zonder vooroordeel ziet de lezer en hoort de luisteraar het heil en de verlossing en merkt deze waar het werkelijk om draait in deze versie van de Bijbel: geloven als een kind in de woorden van een kind. Vertellingen waar zij beelden bij kunnen maken en waar zij de fantasie op kunnen loslaten. Het is echter geen fantasie, hoewel het fantastische verhalen zijn met avontuurlijke tekeningen. Het grote verhaal is klein gemaakt. De Avonturenbijbel is een menselijk boek; de lezer en luisteraar kunnen zichzelf erin herkennen, zo aansprekend is de tekst. De originele tekst is namelijk beeldender gemaakt, mede door de speelse illustraties. Er is een eenvoudige sfeer ingebracht.
De verhalen staan dicht bij de mens; zijn onhebbelijkheden hoeven niet eens sterk te worden uitvergroot, de verhalen zijn ervan doordrongen: lusten en lasten, list en bedrog, ruzie en jaloezie, verraad. Maar ook de mooie kant, die vooral met en door God wordt beleefd, of, wanneer je daar niet in gelooft, de zonnige kant van het leven wanneer je de hand van een hogere macht erin ziet. Maar die hogere macht kan ook de goedheid van de mens zelf zijn, het sociale aspect: de liefde voor de ander – geloof, hoop en liefde. De verhalen hebben zin, ook wanneer je niet religieus bent. In ieder mens schuilt een kleine god; ieder mens weet wel wat goed is, en anders is hij van de duivel bezeten. Zo zwart-wit is het, zo simpel. Ter lering ende vermaeck.
De Avonturenbijbel. Tekst: Bram Kasse. Illustraties: Michel de Boer. Kleuradvies: Leontine Gaasenbeek. Theologisch advies: Laurens Snoek. Uitgave: Buddy Books, 2025.
