In het werk van Sigrid Hamelink staat niet de mens centraal. Al lijkt dat wel zo te zijn met meerdere lijven en lichamen in diverse houdingen. In de objecten zie ik figuren die mens zijn. Althans waarvan kan worden aangenomen dat het mensen zijn. Deze vormen die mensen duiden zijn inspiratie tot het maken van beelden. De gestalte die men aanziet als de mens. Maar de mens als zodanig is niet het model. Het figuur mens, het wezen mens, figureert slechts in de beeldende kunst van Hamelink. Speelt een rol. Is in relatie tot de omgeving, dat decor is van het zijn. Deze mens lijkt lijfelijk aanwezig, is echter als individu afwezig. Het is de emotie die uit het lichaam spreekt. Deze uit zich door stand en houding. Het werk beeldt al de mogelijke gevoelens uit die het lijf in het zijn kan aannemen. Niet de mens is het onderwerp van beelden, maar het gevoel dat staat te lezen in de pose.
Composities van Hamelink
Een persoonlijke keuze van Sigrid Hamelink uit haar werk van de laatste twintig jaren wordt getoond in de Wonderkamers. Haar expositieruimte annex atelier in het Batavushuisje te Nijeholtwolde. De aangebouwde toonzaal en de inpandige etalageruimte bieden plaats aan diverse beelden en objecten. Daarnaast staan in de werkplaats een aantal vormen die nog geen afronding hebben gekregen. Waaronder bij wijze van spreken nog geen handtekening is gezet. Op zolder tref ik tussen de opslag nog enkele grote beelden aan. Zo is het huisje van boven tot onder en van voor naar achter gevuld met composities van Hamelink. Een solo expositie als presentatie van uitdrukkingen waaraan ze werkt en waarmee ze bezig was. En er is meer. Verspreid over het atelier staan en hangen nog enigszins verloren enkele objecten. Door het venster kijkend in de vergroende beeldentuin valt mijn oog nog op een groepering van kleine steenrood gekleurde beelden.
Sigrid Hamelink is goed bezig. Ik verwonder me in de kamers. Bewonder haar werk, dat emotionele invallen en bewogen uitwerkingen heeft. Getroffen ben ik door de eenvoud die in meervoud uiting geeft. Ontroerd raak ik bij de simpele ongekunsteldheid die juist daardoor multipel aanspreekt. Met de werkelijkheid als uitgangspunt. Het tastbare lichaam als aanraakbare zichtbaarheid. Dat is het aspect van herkenning op het eerste gezicht. Maar daaronder of daarachter komt het beeld in lagen bij het gevoel van de beschouwer. Wie dieper graaft en aandachtig kijkt zal ontdekken dat veel beelden de mens een spiegel voor houden. Niet de mens is onderwerp, maar spiegelt zich wel in het beeld. Zonder sec een portret te zijn, een gelijkend beeld te vormen, zie ik mijzelf als voorstelling in meerdere van de objecten. Geen evenbeeld in aanzien, maar een tastbare gemoedstoestand in het figuur.
Verzonken in gedachten
Deze figuren staan wel figuurlijk voor een stemming, een gevoel, de emotie. Zijn de metafoor voor een expressie. Beeldspraak in uitspraak. Maar belerend is Hamelink niet in haar werk. Ze laat niet de schaduwzijde van het menszijn zien. Zij toont juist de zwakke kanten, de hulpeloosheid soms, de vertwijfeling. Het niet bestand zijn tegen de buitenwereld waarvan het afhankelijk is. In glooiende lijnen, het lijf is zuiver en oprecht. Is in zichzelf maar zoekt het contact. Zonder uitleg geeft Hamelink commentaar op het wezen mens. De motivering is gevat in het beeld op zichzelf. Uit houding en toevoeging van attributen die het gevoel moeten onderstrepen valt het zijn te halen, spreekt de bedoeling.
De figuren van Sigrid Hamelink zijn over het algemeen verzonken in gedachten. Of eigenlijk gevangen dan wel opgesloten in het eigen zijn. In zichzelf gekeerd terwijl zich blootgevend en open stellend aan beschouwende blikken. Die blikken proberen de beelden te doorgronden. Maar daar is niet veel onderzoek voor nodig om de basis van bezieling te vinden. Zoals hiervoor gezegd en geschreven spreken de gestaltes eenvoudig in meervoud aan. Doorzie ik de lijven zonder uitgesproken kenmerken van sekse of gender. Het betreft hier dan ook niet de kenmerkende man of de ondubbelzinnige vrouw. Het is het gevoel dat duidt zonder aan vrouw of man of iets daar tussenin gebonden te zijn. Het is een universele emotie. Maar soms vallen er toch eigenheden en karaktertrekken te onderscheiden. Niet uitgesproken, maar in zachtaardige belijningen aanwezig.
Een beeldende omschrijving
Spreekt de houding boekdelen, de uitdrukking van het gezicht heeft geen mimische waarde. Er is geen oogopslag, geen persoonlijke uitdrukking. Is er een blik dan is deze altijd gesloten. Ik bespeur wel een glooiing als van een neus. En veelal staat de mond wijd open wanneer een onhoorbare schreeuw de ziel scheurt. Eigenlijk is het gezicht een mombakkes, een masker om het zijn te verhullen. Enkel wanneer het in de uitdrukking noodzakelijk is om emotie te tonen verschijnt er een expressie op het gezicht. Alleen dan wanneer het lichaam niet voldoende kracht heeft.
Hamelink maakt diverse formaten beelden om zich uit te spreken. In de kleine wandobjecten lijkt het lichaam van gebakken klei als een verweerde kiezel in en door stromend water. Een afgevlakte emotie, enkel sprekend door houding en decor. Grote werken hebben een uitgestrekte houding in hout. Ze lijken te reiken naar een onbereikbaar iets buiten mijn gezichtsveld. De grotere werken daarentegen bestaan meestal uit meerdere delen. Een collage van materiaal om de emotie duidelijk te verklaren. Een beeldende omschrijving van het gevoel en de stemming, uitgeschreven in bewerkt hout en restmateriaal. Een groot vloerobject dat voor een buitententoonstelling is gemaakt staat symbool voor de titel van de expositie: opgediept. Een samengesteld geheel van gebakken klei. Een hoop bladeren en takken waaruit een tweetal de kop opsteekt. Sigrid Hamelink heeft het thema opgedoken uit haar verleden.
Zoals zij de getoonde objecten uit de laatste twintig jaar voor de dag heeft gehaald. Opgediept uit de opslag. Eerder getoond in samenspraak met gastkunstenaars, nu solistisch sprekend. Het is letterlijk een kijkje in de keuken, een blik achter de schermen. De werkruimte grenst aan de expositiezalen, de wonderkamers. In het atelier vindt het wonder plaats dat in de aangrenzende kamers wordt getoond. Die wording van gedachte tot uitwerking kan de bezoeker in een bepaald stadium beleven, meemaken. Zich daarna verwonderen in de expositie waar de resultaten van ingeving en uitwerking te bewonderen zijn.
Opgediept. 20 jaar beelden maken in het Batavushuisje. Beelden en objecten van Sigrid Hamelink. Wonderkamers (Batavushuisje), Heirweg 57 in Nijeholtwolde. Te zien tot en met 9 juli 2023.
Geef een reactie