Het covid-19 virus, in de volksmond corona genoemd, hield veel mensen binnen, omdat dit moest. Milde klachten gaven al aanleiding. Achter gesloten deuren. Voor de eigen veiligheid en die van de mensen buiten. Ook bleven veel mensen binnen die bang waren het virus buitenshuis ergens op te zullen lopen met alle gevolgen van dien. Vaak omdat ze tot de risicogroep behoren. Nu is dat weer iets los gelaten, hoewel de vrijheden wel opnieuw worden ingeperkt. Thuiswerkers gingen alternatieve bezigheden verzinnen. De een liet zich makkelijk opsluiten, de ander had er moeite mee. Het voelde als een isoleercel, een dwangbuis. De een gleed eenvoudig in en uit de lockdown, de ander kan nu nog moeilijk afstand houden. De mens is een groepsdier en heeft zo nu en dan een schouderklop en een knuffel nodig. Sowieso is een kunstenaar over het algemeen een thuiswerker, ook al voor de pandemie was dat zo. Alleen op zichzelf in het atelier wordt er geïnspireerd aan kunst gewerkt. Worden er composities geschapen, schilderijen ontstaan, beelden gehakt, grafiek gedrukt.
Variaties op een thema
Kunstenaars die in de normale wereld erop uit trokken om en plein air hun gedachten tot uitdrukking te brengen waren aangewezen op de achtertuin of gedoemd tot het balkon driehoog achter. Aldus kun je tot bijzondere uitingen komen. En dat gebeurt ook.
Silvia Steiger, tachtig jaren jong inmiddels, zat tot voor kort in een zichzelf opgelegde quarantaine. Uit angst besmet te raken. Was ze gewoon gewend erop uit te trekken om de omgeving op bijzondere momenten en haar wereld in onwerkelijke opstellingen vast te leggen, nu kon daar geen sprake meer van zijn. Maar creatief als de dame is, ervaren en geslepen door de jaren, bedacht zij een ongewone manier om niet te zeggen abnormale wijze zich uit te drukken. Van een eigen fotografisch portret, een selfie, maakte Steiger een serie bewerkingen. Variaties op een thema. Onherkenbaar is ze in beeld, want haar gezicht gaat verborgen achter een zonnebril en een mondmasker. Zo overvalt zij de wereld met haar kijk op de pandemie. Plaatst zichzelf in het middelpunt van vormgeven. Vooral met behulp van software voor fotobewerking maakt ze misbruik van haar eigen zelf. Vele variaties in vervormingen zette Steiger online op de sociale media. Een enkele keer maakte ze gebruik van de tool om uit de hand te tekenen. Dat maakt het beeld toch iets minder digitaal, hoewel dat dus nep is.Fake.
Kunst achter gesloten deuren
Silvia maakte zeventig variaties op het thema selfie. Diverse voorkomende gereedschappen geven herkende en minder bekende effecten op de foto. Met een blik vol humor beschouwt Steiger zichzelf. Met de selfies wil ze een punt maken, een statement. Zo van, kijk hoe ik me indek en bescherm en toch naar buiten kom. Want hoewel de kunstenaar op zichzelf is aangewezen, behept met het heilig moeten de realiteit op welke manier dan ook te herscheppen, treedt deze naar buiten met zijn of haar kunnen in de kunst. Het bedachte moet een uitweg hebben. De inspiratie moet gezien worden. Dus pandemie en lockdown ten spijt, de kunst blijft leven ook achter gesloten deuren.
Voor Silvia Steiger is het een uitkomst dat ze door de sociale media in contact blijft met de wereld. Dat ze haar kunst kan uiten op Facebook bijvoorbeeld. Zo vindt het een weg. Het sociale medium is een open galerie, 24 uur per dag en zeven dagen in de week te bezoeken.
Van de nood een deugd
De zeventig variaties zijn vervolgens, na eerst gepubliceerd te zijn op haar Facebook account, samen gebracht tot een korte film. Daarin komen al de gemaskerde gezichten langs. Een mooi tijdsbeeld. Niet van de corona pandemie en het als gevolg daarvan verplicht binnen zitten, maar veeleer van wat er mogelijk is met de computer het beeld te bewerken. In de donkere kamer kan veel, maar zijn niet de effecten te bereiken die digitaal wel kunnen. Aan het virus herinnert het mondkapje. Uit zelfbescherming heeft Steiger deze beelden bedacht en gemaakt. Ik kijk ernaar en glimlach. Zoveel humor. Zoveel creativiteit. Van de nood een deugd gemaakt. Van het westelijk front geen nieuws. Steiger springt uit de loopgraaf en juicht: dit ben ik, het virus krijgt mij niet klein. En zo is dat.
De variaties zijn kijkbaar. Interessant genoeg erover te schrijven. Bijzonder het te zien. En Facebook blijft haar uitlaatklep. Is dit project afgerond, het volgende is onderweg. Ooit zette zij het leven in en om de stadsgracht in Amsterdam op beeld, de mensen in bootjes die langs kwamen en de vogels op de kade waarop ze uitzicht had vanuit haar appartement. Nu werkt ze met schaduwbeelden. Zo blijft de geest werken, ook in beperking. Die Gedanken sind frei. Die Kunst is eine Tochter der Freiheit, mijmert Silvia Steiger kijkend naar de buitenwereld voor zich uit.
Project corona, bewerkte selfies van Silvia Steiger. Amsterdam, 2020.
Geef een reactie