Een paradijs tussen beton. Natuurgeluk in de nieuwbouw. Waar huizen als onkruid groeien en de mens oprukt, probeert de natuur er het beste van te maken. In het nieuwe boek van Elvira Werkman, Geluksklavers, beschouwt zij die natuur in de stad en waan ik me in de Hof van Eden tussen de straatstenen. Aan de hand van deze schrijver en natuurmens wordt ik door flora en fauna geleid waar ik de naam niet van wist laat staan het bestaan ervan kon weten. Zij laat mij de rust die het veld uitademt ervaren. In haar tekst ga ik mee op in de bloemenzee en laat ook mijn gedachten mijlenver afdwalen wanneer ik in gedachten de kikkers hoor kwaken en de veldleeuwerik jubelen.
Tussen de zakelijke behuizing van haar nieuwbouwwijk ligt een groenstrook met water en aanplant die z’n weerga niet kent. Op de grens van stad en buitengebied voltrekken zich kleine wonderen tussen rietpluimen en graszoden. Aan de rand van de wijk vervagen grenzen, een verademing om te dwalen vindt ze. En ook de tuin voor en achter de woning van Werkman zelf is door haar tot een eldorado gekweekt. Tenminste deze sfeer geven de zwierige tekst en kleurige platen in het boek.
Langs sloot en plas
Elvira Werkman is journalist en fotograaf met een grote interesse en liefde voor de natuur. De foto’s bij de tekst in het boek geven een extra dimensie aan de pracht en de praal van die natuur om haar heen. Het boek is er rijk mee geïllustreerd. Door de manier van schrijven, in een losse vrolijke stijl, word ik meteen al op de eerste bladzij het verhaal in getrokken. Figuurlijk duwt ze me de struiken in en fluistert: Kijk dan, hoor de krekel, bekijk de rupsen, zie hoe mooi het hier is. Het is een plezierige tekst die me door tuin en weiland, langs sloot en plas, in struik en gras begeleid naar het kleine geluk. En de bomen krijgen menselijk trekjes waar de vogels net mensen lijken.
Het is niet alleen een geanimeerde tekst, ook heeft het een educatieve kant. Al de planten en dieren die in de natuur om.de hoek te zien zijn worden bij name genoemd. Wetenswaardigheden over flora en fauna zijn opgeschreven, het is een alleszins compleet handboek om mee in de binnenzak gestoken de natuur in te gaan.Ik leer mijn omgeving kennen. Ik kan de tussilago farfara, malva en valeriana officinales vinden langs rietkragen en ontdek oxalis triangunalis naast het onverharde weggetje. Want Werkman schrijft het me gedetailleerd voor en ik kan het letterlijk lezen. Het lijkt een soort van ANWBgids, maar dan voor het gebied buiten de geëffende paden.
Hoor de duif koeren
Maar de omgeving waar moeder Werkman en haar drie kinderen om het even waar liever vertoeven lijkt wel wat al te uitgebreid. Wat er allemaal leeft op en rond het groen tussen woonwijk en buitengebied schijnt enigszins overdreven. Maar inderdaad denk ik, dat wanneer ik uitgestrekt in mijn tuin ga liggen, me verdiep in de vijver en luister naar de verschillende vogelgeluiden, ik meer ontdek dan ik voor mogelijk heb gehouden. Daar ritselt een veldmuis, hoor de duif koeren, de kraai krast en de eekhoorn steekt schuw zijn kop om de boomstam. Dat terrein beschrijvende zal ik ook een fantastische tekst krijgen, vermoed ik.
De kinderen Werkman zijn al even enthousiast, het vuur is al vroeg aangestoken. Zij beschouwen de omgeving, waar ander jong grut met de mobiele telefoon in de hand het verschil nooit zullen weten tussen hommel en bij. In de volkstuin graven ze in de modder, laten er groenten groeien en verwonderen zich over bospeen en sperziebonen. De kinderen merken voor hen vreemde zaken op en geven daar eigen benamingen aan. Prietpraat is de eerlijkheid zelve.
Stressverlagend
Het boek eindigt met een uitgebreid hoofdstuk over groen en gezondheid, Werkman breekt een lans voor het behoud van de natuur vooral in een wijk waar mensen liever een betegelde tuin hebben dan iedere week ongewenst groen te moeten schoffelen. Als ik het boek dicht doe, klaar ben met lezen, weet ik in elk geval dat mijn tuin best een ongeordende jungle mag zijn. Want hoe meer groen des te minder fijnstof. En contact met groen werkt stressverlagend en verlengt mijn leven, het maakt gelukkig en gezond. Elvira opent op meerdere terreinen mijn ogen: “een tuin zonder vogels is als appeltaart zonder appel”. Ineens kijk ik anders naar ‘mijn’ groen. Opeens zie ik meer insecten zoemen en vogels kwinkeleren. Ik open nu mijn ogen onderweg en merk meer detail tussen het groen op. Ik zie klavertjesvier, geluksklavers, in het gras. Ook mijn tuin lijkt opeens een paradijs; dat ik dit nooit eerder gezien heb!
“Geluksklavers”, natuurgeluk in de nieuwbouw door Elvira Werkman, tekst en fotografie. KNNV Uitgeverij, 2020.
Geef een reactie